Maandag 21/10/2019
Beeld Bob Van Mol

Column

Het enigma Lagerfeld ging tegen de genetica in

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Zo hoort het: sterven in het harnas met nog twee grote shows op de agenda. De dood zonder noemenswaardige betekenis, hooguit als misverstand. Dat heeft Karl Lagerfeld goed gedaan, aan de vooravond van de Milanese modeweek waar hij zou showen met Fendi en een week later met Chanel in het Grand Palais.

De modekoning zou 85 zijn geworden. Immer jong en jongensachtig gebleven. Of hij kraaienpootjes rond de ogen had, konden we niet zien, want hij droeg altijd een zwarte bril. Zeker is: niemand van de goegemeente in de wereld van de haute couture heeft Lagerfeld ouder zien worden. Tot de laatste snik jeunehomme gebleven, knotship met zijn witte haren, paardenstaartje en zwarte handschoentjes. Een verschijning als decorum van zichzelf en zijn design.

Lagerfeld is in vele opzichten een icoon, maar zijn mooiste uitstraling was toch die van eeuwige jeugd. Tot het verscheiden gewerkt en creatief gebleven. Anders dan senioren die dagen vol klagen en zeuren over jicht en vergeetachtigheid bij hem geen lamento’s over verval. Het enigma Lagerfeld ging tegen de genetica in: tegen je wil in, hoef je niet oud te zijn.

Mooier dan zijn ontwerpen voor Chanel was zijn levensdrift. Een getuigenis tegen voortschrijdende moedeloosheid van zijn leeftijdgenoten. Als tachtiger springlevend, niet eens motorisch vertraagd en creatiever dan ooit. Scheer je weg, dood.

Een Nederlandse modefilosoof schreef: “Het was een lang en krankzinnig vol leven, decadent, grandioos en volstrekt niet meer van deze tijd.” Mooie zin, maar wie bepaalt wat nog van deze tijd is? Wie zegt dat creativiteit met de jaren uitdooft en dat visionaire speelsheid onderworpen is aan een houdbaarheidsdatum. Ik heb de laatste dagen veel naar het gezicht van Willy Willy gekeken. Oorlogsjaren en hongerwinters kwamen voorbij. Maar wat een mooie man, strak in zijn clair-obscur, eigentijdser dan voetballers. Aan alles kon je zien dat zijn subliemste gitaarspel nog moest komen.

Het vergif van oud worden is dat wij onszelf afschrijven, buiten de kring van actieve nieuwsgierigheid plaatsen, de Ferrari inruilen voor een golfkar. We ondergaan de derde leeftijd per decreet terwijl de tweede niet eens voltooid is. Juist ouderen moeten met de ambitie van tijdloosheid in het leven staan. Wat Karl Lagerfeld op zijn tachtigste presteerde aan creatieve suspense, experimentele honger en arbeidsmoraal kom je bij een jonge stationschef niet meer tegen. Zijn ode aan de decadentie was vooral een ode aan het leven.

Lagerfeld was zijn eigen merk geworden. Hij loog over de wereld van de ‘hoge naad’ waarin hij was opgegroeid en fantaseerde zich kastelen en een rijke jeugd bij elkaar. Hij ging de controverse niet uit de weg en concurreerde schaamteloos met de godheid Yves Saint Laurent. Een vernieuwer was hij niet, maar als showbeest kende hij zijn gelijke niet. Tijdens een show in Parijs importeerde hij een echte ijsberg. Hij ontwierp een hypermarché vol Chanel-spaghetti, Coco-boter en Chanel-brood. Handzeep en handlotion uiteraard ook van Chanel. Sportschoenen, motorhelmen, colaflesjes, ijslolly’s, you name it, aan alles gaf hij een draai van zijn kunstzinnige verbeelding.

Choupette op Instagram

Dat hij werd gezien als curiosum beviel hem wel. Hij voedde zelf de anekdote, zoals met zijn witte poes Choupette, enige huisgenoot nadat zijn vriend Jacques de Bascher aan aids was gestorven. Niet voor niets was hij altijd omringd door jonge modellen die hij vrolijk tot zijn muze veredelde. De kunst van Lagerfeld had een hoog lef-gehalte. Ook weer iets dat je niet verwacht bij mensen op gezegende leeftijd. Daarnaast was hij een workaholic. Werken was zijn lange leven.

Ik werd altijd vrolijk van Karl Lagerfeld. Vrolijk worden van een oude man, waarom ook niet? Terwijl zijn leeftijdgenoten zich lieten uitblussen in pensioenmodus ging de ontwerper aan de tekentafel te keer als een razende. Hij was 21 toen hij bij Pierre Balmain in de leer ging. Hij was 85 toen hij de boeken sloot. Intussen had hij het gerenommeerde huis Chanel van de ondergang gered.

Oeverloze dagen van leegte en amusement maken niet gelukkig. De les van Lagerfeld is dat er op creativiteit leeftijd noch maat staat. Zijn contract met de zusjes Fendi is altijd blijven doorlopen.

Eenzaamheid was er ook. Dat hij zijn kat Choupette een eigen Instagram-account bezorgde, was een onnozelheid die mij pijn deed. Maar een dag later fleurde hij me alweer op met zijn gloeiende afkeer voor joggingbroeken.

 Karl Lagerfeld: een uitvouwbaar mens, man for all seasons.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234