Zaterdag 23/01/2021

OpinieMarleen Finoulst

Het effect van wetenschappelijke steekvlamcommunicatie is dat mensen steeds angstiger worden

Marleen Finoulst.Beeld rv

Marleen Finoulst, hoofdredacteur Gezonheid en Wetenschap en Patrik Vankrunkelsven, docent Huisartsgeneeskunde KU Leuven

Wetenschappers overstelpen ons via de media dagelijks met dramatische effecten van Covid-19: gisteren was het ons hart, vandaag het sperma. Meestal gaat het over ongecontroleerd en voorbarig onderzoek.

Zo houden ze ons sinds enkele maanden voor dat ons immuunsysteem na een infectie onvoldoende weerstand opbouwt tegen Covid-19. Men baseerde zich daarvoor op enkele zeldzame gevallen van herinfectie. Deze uitzonderingen, het waren echt wel witte raven, werden in de beeldvorming de norm. Iedereen die Covid-19 had, was dubbel bang. Neen, niet nog eens! Vandaag lezen we in Amerikaans onderzoek dat de immuniteit na Covid-19 de meeste patiënten waarschijnlijk een jaar of zelfs langer bescherming biedt. De logica zelve, maar dit goede nieuws wordt geen tien keer herhaald in primetime. De twijfel is gezaaid. 

Ook afgelopen week vertelde een Antwerpse gynaecoloog dat het aantal spermacellen dramatisch terugviel bij mannen na Covid-19 en dat ze hun gezinsuitbreiding beter 6 maanden uitstellen. Weer voorbarig nieuws op basis van enkele spermastaaltjes. En dat terwijl we al lang weten dat een forse maar tijdelijke daling van spermacellen een gekend fenomeen is na een ziekte met koorts of virale infecties van griep tot hepatitis. Dit effect is nooit blijvend: het sperma recupereert snel.

Is het nuttig onderzoek? Ja, natuurlijk, maar men zou beter wachten met de verspreiding van de bevindingen als die solide zijn en na publicatie in een vakblad. Tot nader orde is dit desinformatie die de wereld wordt ingestuurd omwille van andere redenen: de agenda van de onderzoeker die media-aandacht nastreeft voor een onderzoek of instelling of positionering voor fondsenwerving. Het effect van deze wetenschappelijke steekvlamcommunicatie is dat mensen steeds angstiger worden.

Door dit soort uitschuivers krijgen huisartsen dagelijks vragen van bange mensen. Ben ik nu hartpatiënt? Kan ik een tweede maal Covid-19 krijgen? Mag ik wel onbeschermde seks hebben?

Deze pandemie heeft de samenleving in zijn greep, aan de hand van de sterftecijfers kunnen we Covid-19 vergelijken met de zwaarste griepepidemieën ooit. Dat verantwoordt de krachtige ingrepen van de overheid. Maar ook niet meer dan dat. Collega-wetenschappers die voorbarig onbewezen negatieve ziekteverschijnselen openbaren, veroorzaken onnodig angst, leed en onzekerheid. Het is niet met angst dat men de bevolking moet motiveren. Wel met bewezen en gecheckte informatie en als het even kan met hoop en perspectief.

Marleen Finoulst, hoofdredacteur Gezonheid en Wetenschap en Patrik Vankrunkelsven, docent Huisartsgeneeskunde KU Leuven

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234