Zaterdag 11/07/2020

Opinie

Het beleid heeft nood aan een single-reflex, zodat alleenstaanden eindelijk gelijke kansen krijgen

Mama, papa en twee kinderen: het is allang niet meer de norm.Beeld THINKSTOCK

Bart Somers is fractieleider van Open Vld in het Vlaams Parlement. Carla Dejonghe is Brussels volksvertegenwoordiger voor Open Vld en voorzitter van de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. "Het klassieke gezin met mama, papa en twee kindjes is allang niet meer de norm, maar wel in de regelgeving", schrijven ze.

Onlangs maakte de studiedienst van de Vlaamse regering de nieuwe bevolkingsprognoses bekend. Daaruit blijkt dat het aantal eenpersoonsgezinnen in Vlaanderen verder zal toenemen. In 1997 telde Vlaanderen nog 614.000 alleenwonenden. Dat aantal is in 2008 gestegen naar 770.000 en zal verder stijgen tot 934.000 in 2028. In dertig jaar tijd zal het aantal eenpersoonsgezinnen dus met meer dan 50 procent gestegen zijn.

Niet alleen hun absolute aantal stijgt, ook hun relatieve aandeel in de Vlaamse gezinnen gaat erop vooruit. Tegen 2028 zal één op de drie gezinnen in Vlaanderen bestaan uit slechts één persoon. In de meeste steden zal hun aandeel zelfs vlot over de 40 procent gaan, in Brussel zelfs tot de helft van alle gezinnen. Het klassieke gezin met mama, papa en twee kindjes is dus allang niet meer de norm in Vlaanderen en Brussel.

Toch is dat klassieke gezinnetje vandaag nog de norm in onze regelgeving. De groeiende groep van alleenstaanden is hiervan de dupe. Cijfers van de OESO geven aan dat alleenstaanden zonder kinderen in België de zwaarst belaste mensen ter wereld zijn. In 2013 ging maar liefst 55,8 procent van hun brutoloon naar belastingen en sociale zekerheid. Daarnaast betalen singles vaak torenhoge successierechten.

Maar ook op tal van andere vlakken benadeelt de regelgeving alleenstaanden. Zo hebben singles slechts recht op 175 aftrekbare dienstencheques voor poetshulp, terwijl samenwonenden recht hebben op het dubbele. Nochtans is de nood aan poetshulp bij werkende singles soms groter dan bij samenwonenden. En ook de woonbonus is voor koppels dubbel zo groot, hoewel de woningprijzen dezelfde zijn en singles het sowieso al moeilijker hebben om een lening te krijgen bij de bank.

Bart SomersBeeld rv
Carla DejongheBeeld rv

En wat met onze ruimtelijke ordening? Die gaat ook nog te veel uit van de klassieke gezinsvormen. Nieuwe woonvormen, zoals friends-wonen of co-housing - vaak de enige manier voor singles om toch een 'eigen' woning te verwerven - botsen nog te vaak op stedenbouwkundige regeltjes.

Het zijn maar enkele voorbeelden van hoe we het de vele alleenstaanden in Vlaanderen en Brussel soms knap lastig maken. Het wordt hoog tijd om daar iets aan te doen. Het is een taak voor al wie verantwoordelijkheid draagt in het gelijkekansenbeleid.

Een systematische doorlichting van onze bestaande regelgeving zou al een goede start zijn. Op die manier kunnen we de pijnpunten blootleggen en voorstellen uitwerken om alleenstaanden niet langer te benadelen. Geen gemakkelijke oefening, want ondoordachte wijzigingen kunnen onbedoelde en zelfs ongewenste effecten veroorzaken. En soms zijn ze ook erg kostelijk, wat zeker in deze financieel krappe tijden niet evident is. Daarnaast is het tijd voor een 'single-reflex' bij nieuw beleid. Dit houdt in dat men nieuwe beleidsbeslissingen toetst aan hun (soms zware) gevolgen voor alleenwonenden.

Niet alleen op regionaal niveau, maar ook federaal en zelfs lokaal is er dus werk aan de winkel. De confrontatie met deze nieuwe cijfers doet immers ook een burgemeester nadenken over zijn beleid. 'Happy single' moet meer zijn dan een leuk concept, de overheid moet die singles met meer gelijke kansen ook meer uitzicht geven op happiness.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234