Vrijdag 14/08/2020

OpinieMeyrem Almaci e.a.

Het abortusdebat verdient beter dan dit cynisch machtsspel

Meyrem Almaci.Beeld Bob Van Mol

Meyrem Almaci is voorzitter. Petra De Sutter is Europees Parlementslid en arts-gynaecoloog, Jessika Soors federaal parlementslid en Celia Ledoux Vlaams parlementslid voor Groen.

Respect. Empathie. Sereniteit. Het zijn minimale voorwaarden voor gevoelige ethische debatten. Debatten die zorgzaamheid nodig hebben, ruimte voor vragen, voor twijfel. Voor oprecht gesprek. Onze groene fractie is dat gesprek de afgelopen twee jaar oprecht aangegaan in het parlement, met collega’s van andere fracties, maar ook onder elkaar. Vertrekkend vanuit een eenvoudige, maar tegelijk harde vaststelling van het terrein. 

Elk jaar blijken tot vijfhonderd vrouwen naar het buitenland te gaan voor een abortus, later dan de termijn van twaalf weken. Dat zijn één à twee vrouwen per dag die zo vastbesloten zijn de ingreep te doen dat ze er een verplaatsing voor over hebben naar een ander land. De bekommernis over de situatie van deze vrouwen was de aanzet tot de nieuwe abortuswet.

Lees ook:
 N-VA-Kamerlid Valerie Van Peel: ‘Abortuswet moet naar de prullenmand’

Of je nu voor of tegen de uitbreiding van de abortuswet bent, of eerlijk twijfelt (ja, ook dat kan en mag), de voorliggende wet vat een bestaand probleem. Het gaat om cases die stuk voor stuk belang hebben. Een meisje dat nog erg jong is en veel te laat aan zichzelf durft toe te geven dat ze in verwachting is. In een gewelddadige relatie zit. Geen geld heeft om naar de dokter te gaan en daarom zorg heeft uitgesteld. Geen papieren heeft en daarom de termijn misliep. Maar evengoed gegoede of middenklassevrouwen die zich door omstandigheden in een precaire en moeilijke situatie bevinden.

Een abortus kan moeilijk en traumatiserend zijn, zelfs als die nodig is. Maar abortus laat een zwangere vrouw niet lichtzinnig uitvoeren.

Het is niet aan de politiek of de publieke opinie om over deze vrouwen te oordelen zonder kennis van de specifieke achtergrond. Het is wél aan de politiek om beleid te voeren, gebaseerd op feiten en begeleid door experts. Die feiten zijn duidelijk: een soepel abortusbeleid leidt tot minder abortussen, dat concludeerde de evaluatiecommissie in het parlement. Met die wetenschap moet elk individueel parlementslid aan de slag.

Nepnieuws

We willen expliciet benadrukken dat dit debat niet gaat over ‘goed’ of ‘slecht’. Er is een terechte vraag hoever je kunt gaan en hoe we kunnen voorkomen. Er is het recht op zelfbeschikking van de vrouw en de vraag hoeveel het ongeboren leven als factor van belang mag wegen.

Juist daarom verdient dit debat rust en sereniteit. Maar helaas kregen we de afgelopen weken het tegendeel, tot nepnieuws toe. Valerie Van Peel en Bart De Wever insinueerden zelfs dat een uitbreiding van de wet zou leiden tot meer abortussen na twaalf weken, omdat dan het geslacht bekend is. Dat is niet alleen feitelijk fout – in de praktijk is het geslacht van een kind vaak al bepaalbaar vóór de termijn van twaalf weken, onder andere door de NIP-test die N-VA voorstond –, het is ook het zoveelste culturele hondenfluitje van jewelste. Het verwijst naar bepaalde praktijken uit het buitenland die door de uitbreiding plots vrij baan zouden krijgen, en is daarmee puur gericht op verdere polarisatie.

Het geslacht van een kind is vaak al bepaalbaar vóór de termijn van twaalf weken.Beeld Getty Images/Westend61

Iedereen kan ongemak voelen bij zowel de techniek als de termijn, ouder, moeder, arts. Dat is logisch. Iedereen redeneert vanuit zijn of haar persoonlijke context en overtuigingen, en dat beïnvloedt onze positie. Net daarom heerst hierover in onze partij geen eenheidsdenken en kan iedereen vrij zijn of haar positie bepalen. Dat is ons bijzonder dierbaar. Elk van onze parlementsleden zal vrij stemmen, naar eer en geweten.

Het is dan ook bijzonder wrang om te zien hoe partijpolitieke strategie en verplicht in blok stemmen wordt opgelegd voor een zo gevoelig debat. Hoe met het abortusdebat het laatste vleugje parlementaire democratie dat ons in deze crisistijden nog rest inzet werd van een cynisch en slopend machtsspel. We hebben het de afgelopen weken met afgrijzen aangezien. De particratie is veel te ver doorgeslagen. Vandaar onze expliciete oproep om alle parlementsleden de mogelijkheid te geven elk in eer en geweten te laten stemmen. Parlementaire zelfbeschikking, zo u wilt.

Vandaar ook onze oproep om de politieke spelletjes waarbij dit dossier wordt ingezet als pasmunt voor een formatiedebat te staken. De slepende formatie gebruiken als podium is misschien productief om het aantal volgers op sociale media de lucht in te jagen, op zijn Amerikaans, maar voor het land, het debat en iedereen die het moeilijk heeft in deze crisistijd is het destructief.

Vrouwenrechten onder druk

Ten slotte, twee bedenkingen die breder gaan, maar wel belangrijk zijn om mee te geven. Overal ter wereld staan heel veel vrouwenrechten onder druk. In de VS werd de lockdown gebruikt om de toegang tot abortus te verhinderen. Maar ook in het ‘vrije’ Europa van de verlichting is de situatie meer dan gevoelig. In Malta is abortus nog steeds verboden en in heel wat landen staat het ter discussie. Zo heeft de nationaal-conservatieve regeringspartij PiS in Polen haar wetgeving, sowieso al een van de strengste in de EU, in april jongstleden nog verstrengd. In een dergelijke context is een voorzichtig en sereen debat essentieel.

Dat brengt ons tot een tweede punt. De toxische omgeving van sociale media rond dit debat maakt dat heel veel vrouwen terugdeinzen om open hun mening te geven. In het verlengde daarvan: het gemak waarmee vrouwen op sociale media dagelijks worden weggezet en aangevallen omwille van hun toon, uiterlijk of mening is stilaan meer dan problematisch. Toen vorige week Jean-Marie Dedecker onze premier ongestoord een takkewijf noemde, reageerde nauwelijks iemand. Dat zegt heel veel. In een dergelijke context als vrouw over zoiets kwetsbaars als abortus je oprechte mening pro of contra geven, is jezelf blootstellen aan een moreel vuurpeloton. Een evenwichtig debat heeft echter die gewone vrouwenstemmen nodig, niet enkel die van de grootste schreeuwers. Ook daar is nog ontzettend veel werk te verzetten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234