Maandag 27/06/2022

ColumnDe schaal van Mulders

Helaas zal ik dit jaar weer geen schildpad onder mijn kleine kerstboom aantreffen

null Beeld bram petraeus
Beeld bram petraeus

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Jean-Paul Mulders

Ik heb een bescheidener kerstboom in huis gehaald dan de vorige jaren. ‘Klein jaar, kleine boom’, is mijn motto. Je kunt veel beweren, maar niet dat er in 2021 groots en meeslepend geleefd werd. Ik sterk mij met de zelfbegoocheling dat er na zeven magere jaren wel weer zeven vette zullen volgen.

Dit zijn de donkere dagen voor Kerstmis, en we bestrijden de kilte met ballen en stalletjes. Als een vriendin mij vraagt wat ik graag als cadeautje wil krijgen, aarzel ik even. Dan antwoord ik naar waarheid: “Een landschildpad!”

Je bent een pain in the ass als je een schildpad als cadeau vraagt in de winter, maar het was al liefde op het eerste gezicht toen ik er voor het eerst een in het echt zag. Ik keek met eerbied naar de traagheid van haar bewegingen, en voelde een hevig verlangen om zelf ook ingebunkerd te kunnen rondlopen. Mijn fascinatie nam nog toe toen ik hoorde dat schildpadden zich in de winter ingraven. Het gaf hun iets koppigs en geheimzinnigs. Hoe diep zitten ze en hoe weten ze wanneer het tijd is om weer op te duiken? Dromen ze tijdens hun winterslaap van zonneschijn en van veldsla?

Later kwam ik te weten dat de schildpad al bijna tweehonderd miljoen jaar bestaat en in al die tijd nauwelijks is veranderd. Ze zag de dinosauriërs opkomen en weer ten onder gaan. Het zegt iets over de zelfoverschatting van de mens dat we een bepaalde soort schildpad ‘soepschildpad’ noemen – alsof die slechts bestaat om ons te voeden. Gelukkig is de soepschildpad nu beschermd door internationale verdragen. Het illegaal rapen van haar eieren drukt wel nog op de populaties.

Zo heeft elke diersoort haar kopzorgen. Bij mensen is dat de levensduurte of de koers van de bitcoin, maar schildpadden liggen wakker van de kans op hun rug te belanden. Vooral vrouwtjes hebben dan de grootste moeite om weer op hun poten terecht te komen. Ze kunnen een uur of langer in doodsnood liggen spartelen. De druk op hun longen wordt daarbij almaar groter.

Kenners van kruipende dieren raden daarom aan om schildpadden te houden als koppel, bij voorkeur een mannetje en een vrouwtje. Als twee mannetjes elkaar niet kunnen luchten, maken ze er een sport van om elkaar met opzet ondersteboven te duwen. Een mannetje zal daarentegen een vrouwtje ter hulp snellen als ze op haar rug belandt, zelfs als hij haar niet echt ziet zitten. Die hoffelijkheid schijn je ook bij reuzenschildpadden in het wild aan te treffen. Ze troepen samen omdat ze instinctief beseffen dat ze elkaars hulp nodig hebben.

Met een warm hart en een glimlach om de lippen kijk ik naar een filmpje van een schildpad die een andere schildpad overeind probeert te duwen, onder aanmoedigend gejuich van schoolkinderen. ‘De moeder die de video postte op YouTube gebruikt het voorval om haar kind te leren dat het fijn is om anderen te helpen’, staat erbij te lezen. Het is waar dat we dat vergeten zonder filmpje.

Helaas zal ik dit jaar weer geen schildpad onder mijn kleine kerstboom aantreffen. De vriendin die een cadeau voor mij zocht, is van het ongeduldige type. Na een korte zoektocht belt ze mij zenuwachtig op.

“Is een ontpluizer voor truien ook goed?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234