Zaterdag 16/10/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnAlain Gerlache

Heel de toekomst van Wallonië staat op het spel. Al voor de ramp was die toekomst in gevaar

Journalist Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Zijn column verschijnt op maandag.

Bijna een maand na de moordende overstromingen die een deel van Wallonië hebben verwoest, blijven de gevolgen voor de slachtoffers dramatisch. Toch hebben burgers uit heel het land zich solidair getoond op het terrein. “Ik heb in Chaudfontaine nog nooit zoveel Nederlands gehoord”, zei burgemeester en kamerlid Daniel Bacquelaine in de krant L’Echo. In uiterst moeilijke omstandigheden staan de lokale besturen bijna non-stop aan het front. Hoeveel verwijten de politici ook krijgen, de toewijding van deze verkozenen verdient alle lof. Maar ondanks die inspanningen blijft de situatie delicaat en veel dakloze gezinnen maken zich zorgen over het naderende begin van het nieuwe schooljaar.

Op het politieke vlak botsen de verschillende machtsniveaus weer op de kwalen die dit land ondermijnen en die ook de covidcrisis nogmaals in de verf gezet heeft: het falen van de openbare diensten, de institutionele complexiteit. De voorbije dagen zagen we bovendien ook de terugkeer van een onaangenaam communautair klimaat, met wederzijdse insinuaties over de onverschilligheid van de ene kant (de Vlaamse federale ministers) en de incompetentie van de andere (de Waalse overheden). Dat alles leidt tot haastig in elkaar geknutselde, bizarre structuren, zoals de federale ondersteuningscel onder de koepel van het Waalse commissariaat voor de heropbouw. Alsof de zwakten van een onoverzichtelijk systeem alleen maar kunnen worden opgelost door het nog ingewikkelder te maken. Maar op dit moment is het het belangrijkste dat het werkt.

Los van het menselijke drama dat zich in de vallei van de Vesder en elders afspeelt, staat heel de toekomst van Wallonië op het spel. Al voor de ramp was die toekomst in gevaar. We kennen heel de litanie van de problemen: een industrieel verval dat meer dan een halve eeuw geleden begon, slechte economische en sociale indicatoren, een opeenvolging van politiek-financiële schandalen, zorgwekkende financiële vooruitzichten, verergerd door de vermindering van de financiële transfermechanismen die de 6de staatshervorming voorziet. En dan is er nog het bijna-faillissement van de Waals-Brusselse Federatie, die men toch ooit zal moeten redden. De gevolgen van de pandemie maken het allemaal nog erger. Het kersverse nieuwe Waalse relanceplan – het derde in 20 jaar tijd, telkens van de hand van dezelfde minister-president, Elio Di Rupo – dreigt te verdrinken in de overstromingen. De vooruitzichten zijn zo somber als die vreselijke dagen van 14 en 15 juli 2021.

Wallonië heeft een reset nodig, dat schreef ik hier al minder dan zes maanden geleden (DM 8/3). Vandaag moet Wallonië worden heropgebouwd, naar het voorbeeld van de verwoeste zones. Dat is niet alleen een kwestie van geld en de reconstructie moet geen identieke kopie van het oude zijn, evenmin als in sommige overstroomde wijken. Het gewest moet zijn lot nu echt in eigen handen nemen, een andere keuze heeft het niet. Dat impliceert de uitbreiding van zijn bevoegdheden. Men moet niet op de volgende staatshervorming wachten maar nu de Franstalige instellingen vereenvoudigen en Wallonië alle middelen geven om zijn cohesie te versterken. Dat betreft uiteraard de Franse Gemeenschap, maar er moet ook naar de provincies worden gekeken, hun provincieraden, deputaties en gouverneurs, zeker in het licht van de jongste gebeurtenissen. Ter herinnering, Wallonië telt 3,6 miljoen inwoners, ongeveer evenveel als Berlijn, maar heeft vijf bestuursniveaus, van de gemeente tot de federale staat.

Vervolgens moet Wallonië zijn economische keuzes verduidelijken. In de voorbije maanden hebben de traditionele borden die langs de snelwegen toeristische attracties aanprijzen gezelschap gekregen van borden die economische ontwikkelingszones aangeven, met de slogan ‘La Wallonie, terre d’accueil des entreprises’. Het is mooi dat Wallonië bedrijven verwelkomt, want het aandeel banen in de privésector is veel te laag. Maar het zou dan ook logisch zijn dat de PS, een partij die altijd sociaaldemocratisch is geweest, ermee zou ophouden de PTB en haar marxistische verhaal achterna te hollen.

Tot slot – en zonder in de mythe van de Redder van de Natie te vervallen – is er de vraag van het leiderschap. De samenstelling van de Waalse regering mag niet langer de aanpassingsvariabele voor de federale casting zijn en als minister-president heeft ze een persoonlijkheid nodig die een duidelijke koers uitzet en daadkracht inspireert. Wat sommige boze tongen ook mogen zeggen, dat is geen kwestie van leeftijd. Kijk maar naar Joe Biden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234