Maandag 24/06/2019

Standpunt

Hebben we de notaris nog wel nodig?

Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur. 

Na geduldig onderzoek zijn de in opdracht van de minister van Justitie aangestelde expert-notarissen tot het besluit gekomen dat het edele beroep van notaris gevrijwaard dient te worden. Van een duizelingwekkende verrassing gesproken.

Het moet van de legendarische reclame van toiletverfrisser WC-Eend geleden zijn dat we zo’n ongegeneerd pleidooi voor het eigenbelang gelezen hebben. Wij van de notarissenvereniging vinden notarissen de beste waarborg voor rechtszekerheid. Het tegendeel was nieuws geweest. 

Let wel, een modernisering dringt zich op, geven de notarissen ootmoedig toe. Misschien kunnen verkopers voortaan bij vastgoedtransacties ook een deel van de notariskosten dragen. Mogelijk is een psychologische test bij het notarisexamen een goed idee. Wie weet kunnen notarissen eenvoudige echtscheidingen uit handen van de rechter houden? In zulke gevallen blijft de aanstelling van advocaten voor beide partijen wel noodzakelijk, menen de notarissen. De zon mag immers voor elk vrij beroep schijnen. Een verplicht medisch attest had ook nog gekund, dan kunnen de dokters ook een graantje meepikken.

Exclusieve gilde

De voorbije maanden zijn scherpe vragen gesteld over het nut van het notariaat in een moderne samenleving. Belangrijke maar grotendeels eenvoudige opdrachten leveren flinke erelonen op. In combinatie met de afscherming van het beroep maakt dat van het notariaat een nogal exclusieve gilde van grootverdieners.

Terwijl je je in alle oprechtheid kan afvragen: hebben we de notaris nog wel nodig, in zijn huidige positie? Is de meerwaarde ten opzichte van diensten die ambtenaren van bijvoorbeeld stedenbouw of burgerlijke stand kunnen aanbieden groot genoeg om de luxueuze verloning en beschermde titel te verantwoorden? Elders is de notaris al verdwenen of alleszins op een kleiner takenpakket aangewezen. Die landen zijn niet in hellegaten veranderd.

Provincies

De discussie over het notariaat doet denken aan die over dat andere relict uit een vroeger regime: de provincies. Telkens als het debat over het voortbestaan opborrelt, staat de eigen groep op om te wijzen op het specifieke nut: ‘Wij van WC-Eend…’ Het zou er nog moeten aan mankeren dat er geen enkel nut tegenover zo’n overheadkost staat.

Als je er rustig over nadenkt, zijn de existentiële vragen over de meerwaarde van notaris en provincie wel degelijk pertinent. Het is juist om die vragen uit de weg te gaan dat de expertencommissie nu komt sussen met wat zachte aanpassinkjes. Benieuwd of dat volstaat voor de Wetstraat.

Tot nu toe blijft het alleszins angstvallig stil in Kamer en regering, op de moedige minderheidsstem van Freya Vanden Bossche (sp.a) en enkele anderen na. Het moet zijn dat de vele juristen in het parlementaire halfrond meer mededogen voelen voor de arme meneer notaris dan voor de werkzoekende sukkelaar die onder de armoedegrens duikelt. Hoe vreemd…

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden