Donderdag 22/08/2019

Pohlmann&Calvo

Heb je de laatste jaren één minister gehoord die het echt opnam voor zijn ambtenaren?

Kristof Calvo. Beeld rv

Kristof Calvo (°1987) is federaal fractieleider van Groen. Zijn wisselcolumn met Joachim Pohlmann (N-VA) verschijnt op vrijdag.

"We zitten op ons tandvlees." Aldus Jan Verschooten, adjunct-commissaris van het Federaal Planbureau, deze week in de Kamercommissie Sociale Zaken tijdens een hoorzitting over het jobrapport van de federale regering. De uitspraak was de aanleiding voor een stevig incident. Het Federaal Planbureau maakt voor het parlement en de regering heel erg regelmatig studies over economische, sociale en milieubeleidskwesties.

Deze week was het een studie over de impact het regeerakkoord. Het bilan van de oefening in 2018 - àls deze regering de finish haalt was niet zo fraai. Het gezinsinkomen daalt met 1,2 procent en het aantal extra jobs blijft beperkt tot 10.900. Geen 200.000, 80.000 of 60.000 zoals eerder werd aangekondigd. De studie berekende immers ook de impact van de besparingen. Die besparingen en de stijgende levensduurte maken slachtoffers. Niet alleen in de publieke sector maar ook in de privé aangezien de koopkracht van onze gezinnen en burgers weldegelijk wordt aangetast.

Die conclusie kon de meerderheid maar matig appreciëren. Onvolledig, eenzijdig, we hebben meer studies nodig, klonk het plots eensgezind. Niet erg correct ten aanzien van het Planbureau, dat tracht objectieve inschattingen en projecties te maken. En daarop volgde dus hét incident.

"We verliezen 10 procent van onze dotatie, we hebben 10 vacatures moeten intrekken en ik kan de volgende vier jaar geen enkele vertrekker vervangen. Maar jullie vragen ons wel om ook het effect van de gewestelijke beslissingen te berekenen", aldus een verontwaardigde Verschooten. Enige menselijkheid is zelfs de beste rekenaars niet vreemd. De meerderheidspartijen namen het ambtenaar in kwestie erg kwalijk. Toegegeven: het is wat ongebruikelijk, zo'n uitspraak tijdens een hoorzitting in het parlement. Maar het is wel begrijpelijk als je de context kent.

Er zijn heel wat verhalen gelijkaardig aan dat van het Planbureau. Er zijn heel wat Jan Verschootens, functionarissen die er in onze publieke instellingen het beste van willen maken maar geconfronteerd worden met de impact van de besparingen die ondertussen al enkele jaren volgehouden worden doorgevoerd. Kijk alleen nog maar naar het lijstje van de voorbije weken: overheidsdiensten die hun facturen niet kunnen betalen, alarmkreten vanuit justitie en defensie, besparingen op veiligheidsdiensten die net versterkt moeten worden.

De politieke elite hangt ook zowat permanent een eenzijdig beeld op van de publieke sector. Ambetantenaren, de Collega's nog altijd actueel, ruimte zat om te snijden, dat beeld wordt subtiel en minder subtiel gevoed. Niet erg motiverend voor onze civil servants. Heb je de laatste jaren één minister gehoord die het echt opnam voor zijn ambtenaren? Ik sprak onlangs nog een gemotiveerde topambtenaar, een innovator. Heel zeldzaam zijn blijkbaar de ministers die bij hun aantreden een bezoekje brengen aan al hun diensten. Al jaren wordt gepraat over beheersovereenkomsten, contracten tussen politiek en administratie, om te zorgen voor meer autonomie én meer verantwoording.

Als budgetten inzake ICT en innovatie drastisch worden ingeperkt, wordt het moeilijk om beter en efficiënter te werken. We hebben voor het eerst een minister bevoegd voor digitalisering. Maar het federaal ICT-budget krimpt met 22%. Anno 2015 besparen we op ICT. Om te kunnen besparen moet je net het omgekeerde doen. En opnieuw zijn het gros van de besparingen lineair. Frontrunners worden zo bestraft in plaats van bestraft.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben geen etatist. De overheid is geen doel op zich, altijd een middel. Niet meer overheid, maar beter. Als de kat maar muizen vangt. Natuurlijk is er nog ruimte voor efficiëntiewinsten. Evident moet elke euro verspilling worden aangepakt. Ook in onze alternatieve begroting werd een deel van de begrotingsinspanning gerealiseerd met besparingen.

Maar we moeten echt eens tijd maken voor een grondige oefening over een moderne overheid: als dienstverlener, maar ook als werkgever. Er is niets ouderwets aan een pleidooi voor sterke, performante overheidsdiensten. 15 jaar na Copernicus is het tijd. Ik ben er zeker van dat er dan in heel wat overheidsgebouwen extra hard zal gewerkt worden aan het o zo boeiende project België.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden