Zaterdag 31/10/2020

OpinieHeleen Debruyne

Had Ruth Bader Ginsburg nog maar even gewacht met sterven

Heleen Debruyne.Beeld © Stefaan Temmerman

Heleen Debruyne is schrijfster en columniste.

Donald Trump geeft niet om het ongeboren kind. In 1999 nog sprak hij zich uit als voorstander van abortus. Toch nomineert hij nu Amy Coney Barrett voor het Hooggerechtshof. 

Barrett is een devoot katholiek en vindt de ziel van het ongeboren kind dus erg belangrijk. Die overtuiging neemt ze mee in haar werk, ze is een vocaal tegenstander van Roe versus Wade, de uitspraak van het Hooggerechtshof uit 1973 die abortus in alle staten legaal maakte. Als Barrett effectief wordt aangesteld, is er in het Hooggerechtshof voor het eerst een conservatieve meerderheid die Roe versus Wade en andere uitspraken die gelijkheid beschermen kan terugdraaien. Barrett sprak zich ook al uit voor het recht op wapendracht, tegen Obamacare en het homohuwelijk. 

Ik hoor het duizenden Amerikanen wanhopig denken: had Ruth Bader Ginsburg, feministisch icoon en progressieve rechter wier zetel Barrett zou vullen, maar gewacht met sterven tot na de verkiezingen. Helaas. Nu hebben de progressieve Amerikanen nog een sprankeltje hoop: toen Obama ook een paar weken voor de verkiezingen een rechter moest vervangen, hield de Republikeinse meerderheid in de Senaat dat tegen. Maar alweer, helaas. In plaats van consequent te zijn, plannen dezelfde politici die toen vonden dat Obama zo dicht bij de verkiezingen geen rechter meer kon aanstellen nu dat Trump dat wel mag doen. 

De Democraten mogen hen dan nog wel zo luid hypocrisie verwijten, de technische discussie over het aanstellen van een rechter gaat boven de hoofden van de meeste kiezers, die 2016 vast al lang vergeten zijn. Dat weten de senatoren. Ze wrijven zich in de handen: het Hooggerechtshof heeft op de lange termijn meer invloed op het dagelijks leven van de Amerikanen dan een verkozen president. De rechters zijn aangesteld voor het leven. 

Als Barrett rechter wordt, is er voor de komende decennia een conservatief Hof. De kans is dus erg groot dat Roe versus Wade eraan gaat. Als dat gebeurt, is het aan de staten om te beslissen of abortus op hun grondgebied nog legaal is. Veel conservatieve bestuurders kunnen niet wachten om abortus in hun staat strafbaar te maken. Volgens Planned Parenthood zouden 25 miljoen vrouwen hun toegang tot abortus kunnen verliezen. Dat treft arme – in de staten waarvan sprake meestal zwarte – vrouwen het hardst: zij kunnen het niet betalen om naar een andere staat te reizen om toch een abortus te laten uitvoeren, zij lopen een groter risico om tijdens hun zwangerschap ontslagen te worden en nog dieper in armoede te vervallen. Alles voor het ongeboren kind. Maar over concrete steunmaatregelen voor die ongewenste kinderen en hun moeders hoor je de conservatieve politici niet.

Terug naar Trump, die – zoals wel vaker – een morele windhaan blijkt. Pro life, pro choice: het kan hem persoonlijk waarschijnlijk weinig schelen. Maar abortus mobiliseert traditioneel veel kiezers in de oerconservatieve, gelovige delen van de Verenigde Staten. Bovendien staat hij in het krijt. In een onthullend interview met The Daily zei Marjorie Dannenfelser, lobbyist tegen abortus, het onomwonden: haar beweging heeft Trump in 2016 mee in het zadel gekregen. En dat, zegt ze triomfantelijk, weet hij. Dannenfelser was vanwege zijn vroegere pro-abortusuitspraken aanvankelijk sceptisch, maar ze hadden volgens haar goede gesprekken. Ze sloten een cynische deal: als Dannenfelser en haar bondgenoten conservatieve families zo ver kregen dat ze op Trump zouden stemmen, zou hij alleen maar rechters aanstellen die zij had goedgekeurd. Ook Amy Coney Barrett prijkte prominent op haar pro life-lijstje. 

Dannenfelser heeft een enorm netwerk, dat veel kiezers die twijfelden over Trump effectief kon overtuigen. En Trump houdt zich keurig aan zijn deel van de deal. Uit dankbaarheid zal Dannenfelser ook deze verkiezingen wel weer ijverig campagne voeren. En zelfs als hij niet herkozen wordt, wrijft ze zich in de handen: zelfs een nieuwe president kan rechters van het Hooggerechtshof niet ontslaan. De abortuskwestie was cruciaal in de conservatieve strategie om het belangrijkste rechtsorgaan in handen te krijgen.

Doet me denken aan de regeringsonderhandelingen bij ons. CD&V weigert mee in de Vivaldi-coalitie te stappen als er een vernieuwing van de abortuswet op tafel ligt – de termijn zou worden verlengd en abortus zou helemaal uit het strafrecht worden gehaald. De andere partijvoorzitters, wier parlementsleden al maanden hebben gewerkt aan dat nieuwe wetsvoorstel, gaan erin mee. De coalitie is zo al broos genoeg. Niet belangrijk genoeg om je poot voor stijf te houden. Behalve voor de tegenstanders zijn abortusrechten vaak politieke pasmunt, zelden een oprechte bekommernis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234