Dinsdag 20/04/2021

OpinieMieke Schauvliege

Groots denken in een kleine regio, het lukt precies niet

Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege. Beeld BELGA
Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege.Beeld BELGA

Mieke Schauvliege is Vlaams Parlementslid voor Groen.

Er kunnen nog zoveel vaccins van de band rollen, als er geen grondige verandering komt in de kijk van de mens op het milieu, produceert de farmaceutische industrie doekjes voor het bloeden. De gezondheid van mens, dier en omgeving hangen onverbrekelijk samen. Die ‘One Health’-aanpak erkennen leiders uit alle hoeken van de wereld, waarom de Vlaamse regering niet? Onze conceptnota om erover te discussiëren in het Vlaams Parlement veegde ze meewarig van tafel.

In een open brief linkten wereldleiders vorige week uitdrukkelijk het fragiele evenwicht tussen mens en natuur aan de uitbraak van corona, waarbij het virus van dier op mens oversprong. Toch spoort de pandemie de regering-Jambon niet aan om te onderzoeken wat beter kan in Vlaanderen.

Er sluimeren bij ons nochtans nog infectieziekten die van dier op mens overgedragen worden. Vorig jaar stierf een Vlaams koppel aan de gevolgen van malaria, door een mug die meereisde op het vliegtuig. Er is de ziekte van Lyme, die via een tekenbeet ons zenuwstelsel kan aantasten. En dan zijn er nog veel overdraagbare ziektes in de veeteelt, zoals varkens- en vogelgriep.

One Health kijkt tegelijk naar de gezondheid van mens, dier en milieu. Dat vraagt heldere structuren. Vlaanderen telt een karrenvracht aan instellingen die risico’s en plagen beter moeten voorkomen. Met permissie, maar als er zich de afgelopen maanden één constante heeft afgetekend in Vlaanderen, dan is het wel een gebrek aan slagvaardigheid in verschillende dossiers, van corona over betonstop tot stikstof. Het feit dat er meer dan vijf Vlaamse instellingen plagen en risico’s in de gaten moeten houden, boezemt in die zin weinig vertrouwen in.

Zo werken er bij het Agentschap Zorg en Gezondheid mensen die infectieziektes opsporen en voorkomen. De Vlaamse Milieumaatschappij bestrijdt ongedierte en uitheemse soorten in water, het Agentschap voor Natuur en Bos en het Instituut voor Bos en Natuuronderzoek tekenen plannen uit om dierplagen en uitheemse soorten te voorkomen. Het Departement Landbouw en Visserij volgt dierziekten op en beschermt gewassen tegen ziekten. Het Instituut voor Landbouw, Visserij- en Voedingsonderzoek en de vzw Dierengezondheidszorg Vlaanderen tot slot adviseren in de aanpak van dierziekten. Coördinatie tussen die instellingen is vaak ver zoek.

Het kan anders. Zoals in Nederland, waar er slechts één instituut verantwoordelijk is: het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Ook op federaal niveau gebeurt die integratie-oefening: de regering onderzoekt er of alles rond voedselveiligheid onderdak kan krijgen bij de minister van Volksgezondheid.

Een ander heet hangijzer: de Vlaamse veestapel. Die telt nu een kleine 50 miljoen kippen, varkens en koeien. Dat die aantallen gepaard gaan met een stoet van overdraagbare ziektes in de veehouderij behoeft geen tekening. De uitbraken van varkensgriep, vogelgriep, gekkekoeienziekte en mond-en-klauwzeer liggen nog vers in het geheugen. Veel te veel dieren met veel te veel mensen op een veel te kleine plek, dat lijkt op een ongeluk dat staat te gebeuren.

Duurzame veehouderij met een kleinere veestapel zal veel minder een tikkende tijdbom zijn voor nieuwe zoönosen. Dat beaamt elke wetenschapper. Toch zit de Vlaamse regering niet te wachten op een gesprek om iets te doen aan de omvang van onze veestapel. Laat staan dat er sprake kan zijn van vee preventief te vaccineren.

In de open brief van vorige week pleiten de Merkels, Macrons en Michels van deze wereld voor een robuustere internationale gezondheidsarchitectuur gebouwd op de principes van de One Health-aanpak, de benadering waarover de Vlaamse Parlementsleden van onder andere CD&V, N-VA en Open Vld niet willen debatteren. Groots denken in een kleine regio, het lukt precies niet.

Groots denken in de geest van de wereldleiders betekent ook alles in een breder perspectief zetten. De achteruitgang van de Vlaamse biodiversiteit vanwege stikstof- en watervervuiling door de landbouw, huishoudens, verkeer en industrie. Het stikstofarrest, het waterarrest… Alle tandwieltjes grijpen in elkaar. Een Vlaams totaalplan dringt zich op om alles tegelijk aan te pakken. De presidenten en topfiguren schrijven dat anders “andere pandemieën en gezondheidscrisissen zich voor zullen doen. De vraag is niet of, maar wanneer”.

Regeren is meer dan sprinten achter de feiten aan en het boeltje beredderen. Regeren is vooruitlopen. De bal ligt in uw kamp, beste Vlaamse politieke leiders. Doe zoals uw internationale collega’s, kijk verder dan anderhalve meter, hou in het beleid rekening met de One Health-inzichten en bewijs dat een kleine regio groots kan zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234