Dinsdag 19/10/2021

Opinie

Graag meer realiteitszin, mijnheer De Wever

Bart De Wever. Beeld PHOTO_NEWS
Bart De Wever.Beeld PHOTO_NEWS

Bilal Benyaich is politicoloog en o.m. verbonden aan denktank Itinera waar hij migratie- en integratie-onderzoek coördineert.

Je moet het hem nageven. Bart De Wever weet als geen ander hoe met enkele uitspraken het nieuws te domineren. Met een college aan de UGent was het afgelopen week weer zover. Toch lijkt zijn partij te worstelen met weinig haalbare beleidsvoorstellen maar ook een opvallend alarmistische toon.

Het script is gekend. Mijnheer De Wever spreekt. Het haalt alle kranten en nieuwsjournaals ten noorden en zuiden van de taalgrens. Sociale media bulken van een mengeling van gejuich en verontwaardiging. Een dag later draven steevast partijkaders op die zich geroepen voelen om ons te verlichten met de juiste interpretatie van zijn woorden.

Vorige week herhaalde Sander Loones, asiel- en migratie-expert van de N-VA, het refrein dat "niemand deze vluchtelingencrisis had kunnen voorspellen". Uitzonderlijke situaties vereisen een uitzonderlijk beleid, klinkt het dan. Maar klopt het dat werkelijk niemand de vluchtelingenstroom had voorspeld? Tuurlijk niet. De migratiestromen zitten al enkele jaren in stijgende lijn. Wetenschappers uit verschillende disciplines zeggen al ja-ren dat de politieke, economische, demografische en klimatologische breuklijnen in delen van Afrika en Azië on-houd-baar zijn. Politicologen hebben gewaarschuwd voor volksbewegingen indien de Arabische Lente zou ontsporen in de vorm van burgeroorlogen en imploderende staten. Massale migratiestromen zijn altijd een kwestie van tijd en opportuniteit geweest. Men zou beter de hand in eigen boezem steken, "gouverner, c'est prévoir".

Een maand geleden barstte het debat na de ondertussen op-één-na-laatste controversiële uitspraak van De Wever, over een zogenaamd 'speciaal sociaal statuut' voor vluchtelingen, pas echt los. Een debat was nodig en meteen ook de reden waarom ik toen in deze krant stelde dat het a priori kwalificeren van diens uitspraak met de dooddoener populistisch of xenofoob door sommigen in de oppositie onverantwoord was (DM, 28/8).

Bilal Benyaich. Beeld rv
Bilal Benyaich.Beeld rv

Toegegeven, ik verwachtte dan ook dat de belangrijkste regeringspartij van het land met uitgekiende voorstellen voor de dag zou komen. Dat het met andere woorden een écht inhoudelijk debat zou worden. Niets bleek minder waar. Nu ja, links en rechts werden beleidsvoorstellen gelanceerd. Een prima zaak voor de democratie: laat honderd bloemen bloeien. Helaas, vele bloemen groeien niet, bloeien niet, of ze verwelken snel, omdat ze weinig vaste grond hebben.

Neem nu de eigenaardige demarche van Belgische Kamerleden van de N-VA die zich uitlieten over de kinderbijslag en zich hiermee assertief op het terrein van... de Vlaamse decreetgever begaven. Il faut le faire. Ook opmerkelijk op juridisch vlak was hoe N-VA voorzitter De Wever Europese rechtsspraak in vraag stelde, alsook een wijziging van de Conventie van Genève bepleitte. Van de coalitiepartners kreeg de N-VA nul op het rekest. Frustratie alom. De intentie, de argumentatie, de haalbaarheid en de legaliteit inzake selectievere sociale bijstand en de wijziging van internationale verdragen overtuigen voorlopig niet.

Toch lijken zowel de regering als de oppositie zich ervan bewust te zijn dat louter meer van hetzelfde niet zal volstaan. Meer inzetten op tijdelijk verblijf, een snellere toegang tot de arbeidsmarkt en het verstrengen van gezinshereniging staan ter discussie. Het laatste woord hierover is nog niet gezegd maar het zijn alvast stappen in de juiste richting.
De migratieproblematiek behoeft de 'rustige vastheid' van een Van Rompuy, ze verdraagt de emotionele drift van populisten niet. Zo niet wordt het samenleven onder hoogspanning gezet. En dat kunnen we in de huidige context echt missen als kiespijn.

Op de uitgezonden delen van de UGent-lezing van De Wever hoorde ik duidelijk een toon van de ondergang, de dystopie. Oorlogsvluchtelingen werden doodleuk in dezelfde zak gestoken als Antwerpse kinderen van de tweede en derde generatie, en in dezelfde adem werd de existentiële angst voor het voortbestaan van onze cultuur uitgesproken. Krijg nou wat. Nieuwe Vlamingen zijn dan toch vooral nieuw en weinig Vlaams? Een bedreiging voor 'onze' cultuur?

Dat extreemrechts in Europa - en conservatieve extremisten à la Tea Party in de VS -complottheorieën cultiveren over een vreemde of islamitische 'overheersing' van Europa is niet nieuw. Maar de leider van de grootste partij van ons land, een zelfverklaard realist nota bene, die een apocalyptisch beeld ophangt, en suggereert dat we de uitdagingen op integratie- en migratievlak niet aankunnen tenzij we radicale oplossingen bedenken, is dat wel. Politici die de vluchtingenproblematiek versnijden met het allochtonendebat, en kruiden met gitzwarte toekomstbeelden, gieten olie op het vuur. Zulke vertogen kunnen onverdraagzaamheid aanwakkeren en zelfs de drempel tot discriminatie en geweld verlagen - in beide richtingen.

Beleidsmakers mogen de bevolking niet mentaal laten lijden door angstgevoelens te versterken, maar moeten leiden. De N-VA zit in congruente regeringen op Vlaams en federaal niveau en levert de ministers van Binnenlandse Zaken en Veiligheid, Defensie, Financiën, Asiel en migratie, Inburgering (en nog veel meer), Mobiliteit en Openbare Werken, Werk en Economie, de minister-president van Vlaanderen en de voorzitters van het federaal en het Vlaams parlement.

Daar komt bij dat het politieke zwaartepunt in de Europese Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie eerder centrumrechts ligt. Er is met andere woorden geen enkele reden om de toevlucht te nemen tot doemdenken en ook geen enkel excuus meer voor pover beleid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234