Woensdag 20/11/2019

Opinie

God moet weer in zijn kot, voor compromissen is geen plaats meer

Beeld GETTY

Lode Delputte is journalist voor De Morgen.

Pray for Paris, zo staat het sinds de nacht van vrijdag op zaterdag op talloze Facebook-profielen. Goed bedoelde troost voor geschokte zielen is het, dat bidden, maar nogal vrijblijvend in het licht van wat de vrije wereld echt te doen staat, nu. Een alternatieve, óók in zwarte rouw gehulde post stelt 'Don't pray for Paris, fight against hateful religious ideology' voor. En daar krijgt het doel prompt veel duidelijkere contouren.

Als een geëmancipeerde samenleving haar bestaansrecht niet verder wil laten ondermijnen door religieus fanatisme, in casu door het dweepzieke islamisme, dan zal de slinger na meer dan drie decennia eindelijk de andere kant weer op moeten. En zal de sluipende erosie van de publieke ruimte door het dictaat Gods - die ruimte die de Fransen onder de noemer 'laïcité' proberen veilig te stellen - finaal als probleem moeten worden benoemd. Zelfsegregatie onder het mom van religieuze wetten die je hele leven doordringen, wat je eet, hoe je je kleedt, wat je leert en niet in de laatste plaats wat je doet in bed, levert de maatschappij verlies op veeleer dan winst. Etnisch-religieuze geslotenheid schept geen diversiteit, ze ondermijnt ze juist. In haar meest kierewiete versie ontaardt de afscheiding in bloedvergieten - voor de tweede keer in korte tijd al in Parijs.

Lode Delputte. Beeld Jonas Lampens

Het volstaat foto's te bekijken van het Beiroet, Alexandrië, Tanger en Istanboel van de jaren zestig en zeventig om te zien hoever het moslim- en Arabische secularisme van destijds inmiddels heen is. Goed, in de meeste gevallen, van Mustafa Kemal in Turkije tot sjah Mohammed Reza Pahlavi in Iran, was dat seculiere leven het volk door de strot geramd. De harde hand van de heerser ontnam de burger elk 'ownership', zodat diens wereldlijke leven hooguit een laag vernis werd. Seculieren die alsnog in het verhaal geloofden, genre l'Arabe du Futur in de uiterst succesvolle strip van Riad Sattouf, zagen het verzanden in corruptie, onkunde en machtsmisbruik.

Met de Iraanse revolutie (1979) sloeg God witheet terug, en dat doet hij tot vandaag. De geknakte dromen van toen - en het gebrek aan perspectief nu, a fortiori - recyclede hij in hervonden liefde voor het hiernamaals, met jihadisten die mikken op een enkeltje Paradijs na een nihilistische doortocht in de reële wereld. Wat meer is: als we het goed begrepen hebben, heeft daarboven een seksuele revolutie plaatsgevonden die beneden nog lang niet in het verschiet ligt. Ook dat nog. Het onheil heeft talloze bronnen, uiteraard ook van historische en geopolitieke aard. "Toch", schreef laatst Salman Rushdie, "moeten alle moslims zich afvragen waarom het geloof dat ze met zoveel liefde belijden zulke mutanten heeft geschapen."

Ook de seculieren in Europa moeten zich afvragen waar zoveel haat en onvermogen het product van zijn. De sociaal-economische achterstand van heel wat migrantengezinnen is zonneklaar. Racisme en discriminatie zijn dagelijkse kost, de verhalen van mijn moslimvrienden - een van hen had ik zopas nog huilend aan de telefoon - klinken schokkend en ook nu zullen zij de eerste slachtoffers weer blijken.

Maar toegevingen blijven doen aan een denkwereld die in het beste geval aartsconservatief en in het slechtste obscurantistisch is, aan een ideologie ook die aan het eind van de rit verderf zaait van Irak over Syrië tot Libanon en West-Europa, die tijd is voorbij. Zou voorbij moeten zijn.

Slachtoffers zijn slachtoffers. In Jemen, in Egypte, in Nigeria, in Turkije en in Tunesië. In Parijs ook, waar de Islamitische Staat uitgerekend de meest vooruitstrevende, meest ruimdenkende en religieus meest tolerante arrondissementen, het linkse oosten van de stad, als doelwit uitkoos.
In een Frankrijk dat met de dag rechtser wordt, en waar Marine Le Pen stilaan op de drempel van de macht staat, zullen de enige bondgenoten van de moslims de seculiere progressieven zijn.

Beide groepen rest geen andere keuze dan een nieuw pact met elkaar te sluiten. Daarbij, c'est le cas de le dire, zullen echter heilige huisjes moeten sneuvelen en zal elke groep in eigen hart moeten kijken.

Een ding zal duidelijk zijn: de laïciteit dient hersteld, voor compromissen met het islamisme is geen plaats meer. Niet op school, niet aan de universiteiten, niet in het publieke leven. Wiens God het ook is, hij moet weer in zijn kot. In Frankrijk, in Europa, in de wereld.

(Coda: wie de schitterende song Et si de plus y'a personne van de Franse chansonnier Alain Souchon nog niet kent, heeft bij deze een aanleiding).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234