Vrijdag 02/12/2022

OpiniePatrick Zanders

Gijzelaars als pasmunt voor terroristen? Dat mag nooit de bedoeling zijn

De ter dood veroordeelde Zweeds-Iraanse professor Ahmadreza Djalali (r.) zou geruild worden met de Iraniër ­Assadolah Assadi (l.), die werd veroordeeld als brein achter een verijdelde aanslag. Beeld rv
De ter dood veroordeelde Zweeds-Iraanse professor Ahmadreza Djalali (r.) zou geruild worden met de Iraniër ­Assadolah Assadi (l.), die werd veroordeeld als brein achter een verijdelde aanslag.Beeld rv

Patrick Zanders is gewezen voorzitter van de raad van bestuur van Europol, en gewezen voorzitter van het Europees comité van Interpol.

Redactie

De artikels omtrent het uitwisselingsverdrag met Iran hebben mij met verstomming geslagen. Niet alleen blijkt het verdrag deel uit te maken van een “ondeelbaar” pakket van voorstellen; tegelijk heeft het er alle schijn van dat het onderwerp politiek en ambtelijk niet grondig werd doorgenomen. Pas nu beseft men de politieke ernst van een dergelijk “technisch” voorstel.

In het begin van de jaren 2000 werden dergelijke initiatieven tot internationale rechtshulp (bijvoorbeeld gevangenenruil, gegevensuitwisseling, politionele samenwerking) doorgenomen door het overlegcomité Internationale samenwerking in strafzaken. Dat gebeurde onder de leiding van de voorzitter van het College van procureurs-generaal – destijds was dat Frank Schins. Ik heb jarenlang deel uitgemaakt van dat comité. Nóóit zou een dergelijk voorstel een gunstig advies gehad hebben. Enerzijds is Iran een land met een kwestieuze rechtsstaat. Anderzijds lijkt het bijzonder gewaagd om met landen die terrorisme steunen en financieren te onderhandelen in rechtszaken.

Het overlegcomité maakte in mijn tijd overwegingen gebaseerd op de wederkerigheid tussen beide landen en vooral ook de bescherming van de persoonsgegevens. Dat laatste element heeft bijvoorbeeld voor problemen gezorgd wanneer het rechtshulpverdrag met de Verenigde Staten werd besproken. Immers zijn de basisprincipes tussen de VS en de EU verschillend. Waar bij de VS de data worden beschermd, wordt bij de EU-lidstaten vooral het accent gelegd op de persoon die beschermd moet worden.

Buitenlandse Zaken maakte een afweging die vooral op geopolitiek gebaseerd was, het ministerie van Justitie legde vooral het accent op het juridisch-technisch aspect. Het College van procureurs-generaal en hoofd internationale politiesamenwerking bekeken het voorstel telkens vanuit een meer pragmatisch oogpunt waarbij een haalbaarheidsonderzoek werd uitgevoerd. Niet zelden werd ook de hulp ingeroepen van experten inzake internationale samenwerking in strafzaken zoals professor Gert Vermeulen van de universiteit Gent.

Het voorstel van justitieminister Van Quickenborne (Open Vld) stelt ons openlijk bloot aan chantage. Het zal een land zoals Iran nog verder motiveren om Belgen als gijzelaars te nemen om vervolgens Iraanse terroristen een vrijgeleide te geven. Dat Van Quickenborne koppig vasthoudt aan zijn plannen, en een uiterst gevoelig dossier in een ondeelbaar pakket voorstelt, doet mij nog meer twijfelen aan de onderliggende motivatie. Dat de Kamercommissie toch groen licht gaf voor de deal is een pijnlijke vergissing.

Hoe jammer ook, maar als je naar schurkenstaten als Iran, de Russische Federatie of, ja, zelfs Turkije reist, weet je dat je vroeg of laat als pasmunt kan gebruikt worden. Stop deze hypocriete diplomatie. Een terrorist blijft een moordenaar en verdient om zijn straf uit te zitten. Dat is ook de wil van de burger.

Het lot van de ‘gijzelaars’ in Iran valt in geen geval te minimaliseren. Maar België kan andere drukkingsmiddelen gebruiken om hen degelijke bijstand te geven. Maar pasmunt voor terroristen? Dat mag nooit de bedoeling zijn.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234