Maandag 14/06/2021
Ivo Victoria. Beeld DM
Ivo Victoria.Beeld DM

ColumnIvo Victoria

Gewone mensen doen de gekste dingen om gewoon te kunnen zijn

Ivo Victoria is schrijver van Alles is oké. Hij woont en werkt in Amsterdam. Zijn column verschijnt tweewekelijks.

Vorig jaar, in april, ontving ik een brief van de Nederlandse auteur Eva Posthuma de Boer. Ze schreef over hoe de coronacrisis haar verlamde, en hoe alle personages en werelden die ze verzon haar plots “volkomen stupide” schenen. De werkelijkheid leek “krachtiger, machtiger, overweldigender” dan fictie. De twijfel die elke schrijver voelt bij het schrijven van een roman kwam deze keer niet uit haarzelf, maar van buitenaf. In feite vroeg ze: welk nut heeft ons werk nu nog?

Ik had geen antwoord klaar. Ik begreep haar maar al te goed. Zelf werkte ik het voorbije anderhalf jaar aan een filmscenario, een reeks verhalen en een roman. Maar hoe kon ik nog een verhaal schrijven dat zich afspeelt in een wereld waarin corona níét had plaats gevonden? Misschien moesten we afwachten hoe alles afliep en dan onze verhalen opnieuw bekijken en aanpassen aan de veranderde wereld. Maar in al mijn twijfel en angst vergat ik iets, en ik was niet de enige.

Premier De Croo noemt het zomerplan “een moment van vertrouwen”. Daarmee impliceert hij dat de overheid het gedrag van haar burgers bepaalt, en nu ‘krijgen’ we een stukje ‘vertrouwen’ binnen de kaders die zij oplegt. Dat werkte misschien in het begin. Maar wanneer ik de voorbije maanden buitenkwam, stonden er files – hoewel de mensen moesten thuiswerken. Er was een avondklok, maar iedereen bleek een hond te hebben. De horeca was dicht, maar de parken liepen vol. Bij elke nieuwe persconferentie oogden onze politici machtelozer. Toen herinnerde ik het me weer: de overheid bepaalt het gedrag van haar burgers niet. Het is precies omgekeerd. Het zijn de mensen die het gedrag van de overheid bepalen. It’s the people, stupid. Als we terugkijken op die hele pandemie, dan is dat – vanuit het oogpunt van de overheid, de virologen, analisten en cijferfetisjisten – altijd al het ‘probleem’ geweest. Die godverdomse mensen die zich alsmaar zo ménselijk gedragen. Dat zijn de mensen waarover Eva en ik en al onze collega’s schrijven. Ze zijn net zo voorspelbaar als grillig, net zo dom als slim, net zo makkelijk te begrijpen als dat ze volkomen waanzinnig zijn. Nu willen al die menselijke mensen allemaal hetzelfde: zo snel mogelijk terug naar hoe het was, ongeacht de cijfers, ongeacht het leed dat nog steeds geleden wordt. De overheid moet wel volgen. Ik zeg niet dat ik het goedkeur of er blij om ben; het komt wel goed uit voor mijn scenario of roman.

Corona zal geen rol van betekenis spelen in de literatuur. Het zal een detail zijn, een decorstuk, een personage dat een mondkapje opzet voordat hij de supermarkt ingaat. De meeste verhalen gaan over mensen wier levens worden verstoord door iets wat ze niet hadden voorzien. Van zodra dat gebeurt, doen ze de gekste dingen om het oude evenwicht te herstellen. Dat is mijn theorie, waar het zowel de literatuur als het leven zelf betreft: gewone mensen doen de gekste dingen om gewoon te kunnen zijn. Ik beweer niet dat ik de eerste ben die deze theorie bedenkt – maar probeer hem maar eens te debunken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234