Woensdag 19/02/2020

Opinie

George Martin: niet de vijfde Beatle, ook niet het vijfde wiel

George Martin maakte de Beatles beter, maar zij hem ook.Beeld rv

Mark Coenen is opleidingshoofd journalistiek aan de Hogeschool PXL in Hasselt en communicatieadviseur. Van 2005 tot 2007 was hij algemeen directeur van de VRT-radio.

Een mens die sterft is als een museum dat brandt. Bij George Martin is dat geen museum, maar een concertzaal, festivalweide en repetitiekot tegelijk.

Mijn eerste lp kocht ik eind 1969 bij Van Meel, Huidevettersstraat in Antwerpen. 169 frank. De plaat in kwestie, Abbey Road van de Beatles, kon, onder toezicht, op voorhand beluisterd worden in een gecapitonneerde en daardoor volledig geluidsdichte luistercel met een grote platendraaier centraal. Gewijder wordt een sfeer niet.

Ik kende de Beatles alleen van 'Obladi Oblada'. Singletje gekregen bij mijn plechtige communie.

Toen ik het luisterhok na een dik half uur verliet was mijn wereld veranderd. Te danken aan de fabuleuze vier. En hun producer.

George Martin wordt overal beschreven als de vijfde Beatle. Dat was hij niet. Hij was in het beste geval de zevende. En als je Yoko Ono meetelt zelfs maar de achtste. Voor hem komen Pete Best (drummer, die zijn zitje moest laten aan Ringo) en Brian Epstein, die de Beatles via een stalinistisch tourschema zoveel vlieguren oplegde dat ze elkaar al snel moeiteloos en blindelings vonden in de mooiste harmonieën aan deze zijde van Bach.

Martin was dus niet de vijfde Beatle, hij was ook niet het vijfde wiel. In hun debuutjaren zat hij zelfs gewoon aan het stuur van de rammelende Renault Vier die de groep eigenlijk was. Maar al gauw kwam de turbo op toerental en kon hij naar de achterbank, vanwaar hij feilloos een handvol van de allerbeste popplaten aller tijden producete.

Mark Coenen.Beeld rv

Zijn methode: no bullying. Vrijheid, blijheid. Hij gaf zijn poulains de indruk dat ze helemaal los en loos konden gaan, maar hield de touwtjes strak in handen, zorgde er achter de mixtafel voor dat de gekke ideeën ook structuur en fantastische arrangementen kregen, én een sound die beter afgesteld was dan de Lotus waarmee Jim Clark in 1965 wereldkampioen formule 1 werd.

De kettingrokende, tot ver in de jaren 60 in onkreukbaar pak gestoken bonenstaak, gebruikte ook graag zijn andere wapen: dat van de humor. Dat bij de Beatles, Liverpoolse moppentappers, erg in de smaak viel. Onder die stiff upper lip zat een funny man, die bevriend was met Peter Sellers, Robin Williams en Jim Carrey, to name a few.

Martin maakte de Beatles beter, maar zij hem ook. In 1998 maakte hij een plaat die dat helemaal aantoonde.

Covers van Beatles-songs, door vrienden en verwanten. Resultaat: een schmalzy draak van plaat met soms adembenemend slechte versies van Beatles-classics, vertolkt door een zootje ongeregeld als daar zijn Phil Collins, Céline Dion en Goldie Hawn. Goldie Hawn! Martin vond dat dat allemaal moest kunnen, hij was een geridderde muzikale detective zonder de minste oogkleppen.

Beetje stijve hark, misschien, maar wel iemand die van onschatbare waarde is geweest voor de popmuziek. Men moet in dit kader maar denken aan hoe Phil - Looney Tunes - Spector 'Let it Be' vakkundig de nek omwrong om te weten hoe geniaal George Martin als producer wel was.

The classy one, in een wereld vol raar geklede vreemd glimlachende bloemenkinderen.

Ik leef elke dag alsof mijn leven de volgende dag eindigt, zei hij ooit aan een interviewer. En meteen daarop: "Dus waarom zit ik hier eigenlijk met u te babbelen?"

Eergisteren was het na negentig jaar en twee maanden zover: er kwam geen volgende dag.

In his life, he did it all.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234