Vrijdag 26/04/2019

Opinie

Gemor tegen de overdrive van Macron

Frederik Dhondt Beeld rv

Frederik Dhondt is docent rechtsgeschiedenis en Frankrijk-kenner, verbonden aan de VUB, UA en UGent.

Vandaag heeft een grote satirische optocht plaats om een jaar Macron te 'vieren'. Dit initiatief gaat uit van François Rufin, journalist, documentairemaker en parlementslid voor La France Insoumise. Zijn 5 meicomités worden gesteund door Attac, verenigingen die werken rond migrantenrechten en radicaal-linkse intellectuelen. In de coulissen keert zo de Nuit debout-beweging terug, die onder Hollande ontstond maar verdampte bij de verkiezingen.

Het verzet tegen de hervormingen van Macron is niet zomaar een zaak van radicaal-links. Aan menige universiteit protesteert een deel van het professorenkorps mee met de studenten. Econoom Thomas Piketty kapittelde de dalende financiering van de Franse studenten. Verpleegsters worden door de president verweten een bron van extra schulden te zijn. Zes op de tien Fransen zijn ontevreden over het beleid dat nu gevoerd wordt.

Geen andere keuze

Was Macron dan niet een kundig acrobaat, bengelend tussen links en rechts, de laatste reddingsboei van de liberale democratie in Europa? En même temps (tegelijkertijd) verkondigt hij overtuigd standpunten van links en rechts, als de incarnatie van het gezond verstand en de rede. 

Een interview in het zakenblad Forbes deed deze week in Frankrijk veel wenkbrauwen fronsen. Elke Fransman moet flexibel genoeg zijn om een nieuwe job te vinden wanneer de zijne 'onvermijdelijk' zal worden 'gedisrupteerd'. Er is immers 'geen andere keuze' ('il n’y a pas d’autre choix'), vanwege de digitalisering. Thatcher en 'there is no alternative' (TINA) lijken terug. Gedaan met de 'emploi stable' na staatsexamen. 

Macron schuwt de symbolen niet om rijke vluchtelingen te doen terugkeren. De 'exittaks', een belasting op fiscale expats, verdwijnt. De vermogensbelasting wordt niet meer op aandelen geheven. Voorganger Hollande herdoopte zijn opvolger: zeg niet 'le président des riches' (de bijnaam van Sarkozy), maar 'le président des très riches'.

De reformistische vakbond CFDT was een bondgenoot bij de hervorming van het arbeidsrecht in de herfst. Vandaag klinkt ook daar verbittering over een regering van topambtenaren en consultants, die het liefst niet onderhandelt met het middenveld. Drie weken terug liet de president zich op tv uren aan een stuk viriel ondervragen door twee ervaren journalisten. Macron doorstond het 'boksgala' in het Palais de Chaillot met glans. Behalve bij een vraag over de Panama Papers. De president wankelde even door de onverwachte vraag, maar verdedigde het recht van vermogende individuen om de minst belaste weg te kiezen… ook wanneer de lat met het buitenland niet gelijkligt.

Niets is moeilijker dan de kunst van het regeren, zeker niet in een hitsig en prikkelbaar land als Frankrijk. Regeren verplicht ook geenszins tot behagen. De overdrive van Macron de laatste weken lijkt op een genoegen om te provoceren. Wat ligt in Frankrijk gevoeliger dan tuer l’exception française? De protesten van de laatste maanden tonen dat er een gedragen tegendiscours ontstaat.

Oude linkse glorie Régis Debray betreurt in een brief aan zijn zoon, die gisteren verscheen (Bilan de faillite, Gallimard), dat het geen zin meer heeft om een grote Franse publieksintellectueel te willen worden. Managers en boekhouders beheersen de openbare ruimte, ook al is de president belezen en welbespraakt. De auteur is uiteraard slim en listig genoeg om te beseffen dat hij hiermee de onderstroom tegen 'le monde de demain' (de wereld van morgen) enkel versterkt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.