Donderdag 20/02/2020

Opinie

Geert Noels laat zich niet opjagen door de storm: ‘Blijf piloot van je eigen leven’

Geert NoelsBeeld Photonews

Geert Noels is econoom en de auteur van Econoshock en Gigantisme.

‘Blijf binnen!’ Het was de oproep gisterenochtend van het KMI. Storm Ciara kwam er aan.

We kregen deze berichten om binnen te blijven reeds enkele keren in het afgelopen jaar. Tijdens de zomerse hittegolf, bij plensbuien of andere weerfenomenen. We worden met de regelmaat van de klok met de codes geel en oranje om de oren geslagen. Het gevolg is dat we binnen blijven, en dat we lang voor het hoogtepunt van de storm ons bereikt, met een angstig gevoel de zaken op de voet volgen. Is dat allemaal nodig?

Overheden doen dit niet voor hun plezier. In 1999 woedde de kerststorm Lothar boven West-Europa. Hij werd te laat opgemerkt door de weerdiensten, tot groot ongenoegen van veel mensen. Daarom gaan overheden hoe langer hoe meer het zekere voor het onzekere nemen. Het is beter een code geel te veel te geven, dan te weinig. 

Bij schade is de eerste reflex in onze maatschappij een schuldige te zoeken. Weermannen en -vrouwen zijn al te vaak kop van Jut als hagel- of stormschade iemand treft. Maar in toenemende mate spelen ook verzekeraars een rol. Zij draaien op voor schade, en willen uiteraard zo veel mogelijk preventie. Het gevolg is wel dat alle betrokkenen een belang hebben om de risico’s zoveel mogelijk in de verf te zetten, en te dwalen aan de voorzichtige zijde. 

Dit komt erop neer dat de bevolking niet wordt gesensibiliseerd met de waarschijnlijke situatie, maar de ergst mogelijke situatie. Alsof u op weg naar de bakker of de zondagse mis, door een bos gaat wandelen. Of dat we met zijn allen op de pier van Blankenberge de hond gaan uitlaten om Ciara uit te dagen.

We zullen door de klimaatwijziging meer hittegolven krijgen. We weten dat we dan goed moeten drinken, best geen marathon gaan lopen op het middaguur en zorg voor elkaar moeten dragen. Maar moeten we daar een angstcultuur voor creëren met codes geel, oranje en rood die de indruk wekken dat het einde van de wereld nabij is?

Mogen we niet rekenen op eigen verantwoordelijkheid, en vooral iedereen een gezonde risicocultuur aanleren? Daar horen ook wel een bluts en een buil bij. Omvergeblazen worden op de fiets, je moet het eens meegemaakt hebben. Je zal vanaf dan beter opletten, en afstand houden van de rand van de rijbaan. Een hitteslag, een hagelbol op ons hoofd, een onweer dat ons overvalt: ze horen bij het leven, ze maken ons weerbaarder. We zullen bewuster leven, de risico’s zelf beter kunnen inschatten.

Moeten we ons met zijn allen als kasplantjes braafjes opsluiten tot de overheid code groen terug afkondigt? Die risicoloze maatschappij stompt af, maakt afhankelijk, doet ons minder intens leven. Wat is het volgende? Dat onze smartphone ons bij de overheid of onze verzekeraar gaat aangeven als we toch buitenkomen bij code oranje? Misschien gebeurt dat al in China, waar ze zo tuk zijn op crowd control.

Luchtvaart

Er is geen sector die zo bewust omgaat met risico’s als de luchtvaart. Er is geen activiteit die zo gevoelig is voor wind. Terwijl zondagochtend de Vlaamse steden en straten uitgestorven waren, vlogen tot 15 uur alvast alle vliegtuigen netjes af en aan op onze nationale luchthaven. Het is aan de piloot om op basis van alle informatie een beslissing te nemen. Hij is verantwoordelijk. Hij moet alle risico’s in ogenschouw nemen, en afmeten tegen de limieten van zijn toestel. Daarbij spelen ook zijn eigen minimale risicolimieten: ‘minimums’ geheten. Elke getrainde piloot neemt heel wat extra marges in acht, om onverwachtse gebeurtenissen te kunnen ondervangen. Het is op die manier dat we met zijn allen moeten leren omgaan met weersomstandigheden. De overheid moet informeren (niet alarmeren), maar u bent en blijft uw eigen piloot van uw leven.

Het hoogtepunt van de storm werd na de deadline voor deze bijdrage verwacht. Toen u en ik wellicht lagen te slapen. Zonder lacherig te willen doen over gebeurlijke drama's, acht ik de kans dat wij daar in bed onder een vallende boom zijn terechtgekomen klein. 

Stormen zijn onaangenaam. Ze vormen een risico en kunnen schade en menselijk leed veroorzaken, dat ontken ik niet. Maar overdreven angst aanjagen voor weerfenomenen die van alle generaties zijn is niet nodig.

Wees dus voorzichtig, maar blijf niet onnodig binnen schuilen. Blijf vooral te allen tijde de piloot van je eigen leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234