Maandag 18/10/2021

OpinieGeert Hoste

Geert Hoste: ‘Durf van de VRT een steunpilaar te maken van vrije meningsuiting en mensenrechten in Vlaanderen’

Geert Hoste. Beeld © Stefaan Temmerman
Geert Hoste.Beeld © Stefaan Temmerman

Geert Hoste is cabaretier en mensenrechtenambassadeur.

Na de perikelen van de voorbije jaren bij de VRT wordt een oud zeer aangepakt: de raad van bestuur. Het is een kans om niet enkel de vorm aan te pakken, maar ook de inhoud. Want er wordt langs alle kanten geknaagd aan de onafhankelijkheid en de vrije meningsuiting.

Benjamin Dalle, Vlaams minister van Media (CD&V), heeft de nieuwe krijtlijnen uitgezet die moeten “helpen de VRT nog sterker te professionaliseren en in te spelen op een sneller veranderd(sic) medialandschap”.

De vraag die wij moeten durven te stellen, is of die oplossing een afdoend antwoord biedt op de problemen die zich de voorbije jaren bij de nationale omroep hebben gesteld. De problemen die opdoken lagen namelijk helemaal niet bij de professionalisering en het sneller ingrijpen. De VRT kan, ondanks de gebruikelijke kritiek, mooie cijfers voorleggen.

Ze situeerden zich bij de politieke inmenging, integriteitsbreuk, bedreiging van de onafhankelijkheid van de journalisten en beknotting van de vrije meningsuiting.

Om die politieke inmenging te beperken wil de Vlaamse regering de twaalf leden van de raad van bestuur anders gaan benoemen. Of dat voor verandering gaat zorgen, is nog maar de vraag.

Voor acht van de twaalf leden (75 procent) blijft het alvast bij het oude. Die acht worden aangewezen rekening houdend met de evenredige vertegenwoordiging van de politieke fracties in het Vlaams Parlement. Ze krijgen van de minister al meteen het etiket ‘politieke leden’.

null Beeld © VRT - Geert Van Hoeymissen
Beeld © VRT - Geert Van Hoeymissen

De vier andere leden moeten “aantoonbaar deskundig zijn inzake het algemeen bestuur van de VRT en inzake de inhoudelijke materie en het beleidsveld waarin de VRT actief is”. Niets nieuws in de schaduw onder de toren van het omroepcentrum. In het verleden zaten er telkens wel een paar van die deskundige kleppers in de RvB. Het probleem was dat die deskundigen iedere keer weer aanschurkten bij de politieke partij die hen had voorgesteld. Het is niet omdat ze soms koppig en eigengereid waren, dat ze ook onafhankelijk waren.

Herbruikbare bekertjes

In wat, in het ontwerp van decreet, wordt voorgesteld staan helemaal geen garanties dat dit in de toekomst zal veranderen. De voorzitter van de nieuwe raad van bestuur wordt, zoals vandaag het geval is, gekozen uit de ‘politieke leden’ van die raad van bestuur. De invloed en de impact van de politiek blijven onaangetast. En met politiek bedoel ik niet de overheid – want het is tot nader order een publieke omroep – maar de kortzichtige partijpolitiek.

De vereisten die gesteld worden aan de ‘niet-politieke’ leden zijn bovendien wereldvreemd in hun naïviteit. Minister Dalle stelt: “In de praktijk gaat het om personen met aantoonbare, voor het algemeen bestuur van de VRT relevante expertise, en/of met specifieke deskundigheid op het vlak van de audiovisuele mediasector en van het mediabeleid.”

Het zou er nog aan mankeren, hoor ik u denken. Maar vergis u niet, in het recente verleden werd onder andere een eigenaar van een tuincentrum benoemd. Als het een troost mag zijn, bij de ‘politieke leden’ zitten meestal wel een paar bestuurders met relevante expertise en specifieke deskundigheid.

Als ‘streven naar’ al voldoende is, dan zijn we op het goede pad, maar in de praktijk loop je dan snel vast. De echte potentiële deskundigen zitten bij de concurrentie van, of zijn leverancier aan, de VRT. Bij het eerste hoef ik geen tekeningetje maken. Dat laatste leidde vorig jaar overigens nog om ‘integriteitsredenen’ tot het ontslag van een bestuurder. Hij had, met zijn expertise, in al zijn deskundigheid herbruikbare bekertjes geleverd…

De politieke druk neemt ieder jaar toe. We zien in de hele wereld hoe overheden, drukkingsgroepen en losgeslagen eenzaten langs alle mogelijke kanalen proberen om journalisten en media te beïnvloeden. Met leugens, bedreigingen en soms fysiek geweld en aanslagen. We zien hoe kunstenaars de mond worden gesnoerd en gecensureerd.

Dat is ook in Vlaanderen het geval. Ik weet waarover ik spreek. En niet alleen de censuur zelf beknot de vrije mening, ze bedreigt ook de vrijheid van denken en handelen bij de creatie. Omdat je als kunstenaar, schrijver, cartoonist, journalist, programmamaker of productiehuis denkt: daarover zal ik het maar beter niet meer hebben.

Democratie

Ik roep de Vlaamse regering op om werk te maken van echt onafhankelijke leden van de raad van bestuur van de VRT. Zoek heil en expertise niet kortzichtig in holle formuleringen als “de uitdagingen door de digitalisering en de internationalisering”. Dat komt vanzelf wel goed. Dat is iets van de vaart der volkeren en van centen.

Durf van de VRT een publieke instelling te maken die net zoals het parlement een afspiegeling en een symbool van de democratie kan zijn. Democratie niet in de zin van ‘het absolute gelijk van de meerderheid’, wel in de zin van ‘bescherming van de minderheid’.

Durf van de VRT een steunpilaar te maken van de vrije meningsuiting en de mensenrechten in Vlaanderen.

Geert Hoste: 'Durf van de VRT een steunpilaar te maken van de vrije meningsuiting en de mensenrechten in Vlaanderen.' Beeld © Stefaan Temmerman
Geert Hoste: 'Durf van de VRT een steunpilaar te maken van de vrije meningsuiting en de mensenrechten in Vlaanderen.'Beeld © Stefaan Temmerman
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234