Donderdag 21/10/2021

OpinieGeert van Istendael, Tony Van de Calseyde & Renaat Hanssens

Geen Vlaamse toekomst zonder een sterk federaal België

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Geert van Istendael, schrijver. Tony Van de Calseyde, voorzitter B-Plus. Renaat Hanssens, adviseur ACV (in eigen naam).

Op de jongste 11-juli viering haalden Vlaams-nationalistische politici hun belegen ideeën over een volgende staatshervorming nog eens van onder het stof. België moet helemaal uitgekleed worden, om vervolgens een staat met restbevoegdheden in te richten waarvan de contouren in een geheime deal tussen Bart De Wever en Paul Magnette al beklonken zijn. Het fiat van de andere politieke partijen schijnt slechts een detail te zijn.

Bart De Wever & co onderschatten schromelijk de krachten die gehecht zijn aan een goed werkende federale staat. Naast zowat alle politieke partijen behalve de Vlaams-nationalistische, gaat het ook om het ruime middenveld, waaronder vakbonden en werkgeversorganisaties. Voor de vakbonden is het duidelijk dat de belangrijkste pijlers van de sociale zekerheid (gezondheidszorg, werkloosheid, pensioenen) niet gesplitst kunnen worden. Werkgevers zien geen heil in een opsplitsing van economische regelgeving zoals het vennootschapsrecht en de vennootschapsfiscaliteit, het handelsrecht of de marktreglementering. Veel regelgeving is trouwens Europees van oorsprong en blijft de facto eenvormig voor de Belgische federatie, ondanks de regionalisering van de bevoegdheden.

Los van hun politieke voorkeur stellen de meeste Belgen tevreden vast dat ‘samenwerkingsfederalisme’ in de bestrijding van corona geen ijdel woord is gebleken én dat tegelijk de regionale dynamiek een grote meerwaarde betekende om de gepaste accenten te leggen in het vaccinatiebeleid. Vooral de onwerkbare bevoegdheidsversnippering belette een kordaat en efficiënt overheidsingrijpen vanaf dag één. Dat samenwerkingsfederalisme lag ook aan de basis van de succesvolle opmaak van het Belgisch Herstelplan onder leiding van staatssecretaris Dermine. Opnieuw werd bewezen dat regionale en federale administraties goed kunnen samenwerken, zoals het hoort in een federaal land.

Hoe de N-VA bij een volgende staatshervorming in de PS een bondgenoot kan vinden, blijft trouwens een raadsel, tenzij de partij weer een serieuze afkoopsom achter de hand wil houden om het ‘verknechte Vlaanderen’ eindelijk te bevrijden van het ‘Belgische juk’. Op het lijstje van bezorgdheden van de modale Vlaming of Belg prijkt zeker een goede werking van de overheid, maar niet het uiteenhalen van de Siamese vierling die België is na ellenlange palavers waardoor veel belangrijkere besognes niet aangepakt worden.

Een meerderheid van de Belgen is gehecht aan België, een politieke entiteit met wortels tot in de late Middeleeuwen. Sinds de Bourgondische tijd vormden de Lage Landen zich als politieke, economische en culturele realiteit. Daaruit ontstonden, telkens na een revolutie twee naties, Nederland en België. De meertaligheid van België is precies één van de culturele rijkdommen die heel vruchtbaar bleek in de loop van de geschiedenis. De lange gezamenlijke geschiedenis van de Zuidelijke Nederlanden vormt een veel diepere laag in ons collectief Belgisch geheugen, dan het opgeklopte verhaal van de Vlaamse natie.

De vraag naar politieke emancipatie van Vlaanderen in de 19de en 20ste eeuw, was in de eerste plaats een vraag naar Vlaamse rechten binnen België. Het streven naar een onafhankelijk Vlaanderen bleef altijd een minderheidsstrekking.

België blijft als politieke structuur zonder meer nodig, als - ook Vlaanderens - toegang tot Europa en de wereld. Brussel heeft ontegensprekelijk Vlaamse roots en ofschoon Brussel allang geen tweetalige stad meer is maar een internationale metropool, dient het Nederlands zijn grondwettelijk beschermde plaats te behouden, zodat het ook volop zijn rol kan spelen in het onderwijs en het cultuurleven.

De onwenselijkheid van een Belgische splitsing is afdoende aangetoond en er bestaat geen draagvlak voor. Een holle machteloze confederatie is geen oplossing voor de belangrijke bevoegdheden die federaal moeten blijven, zoals de sociale zekerheid, justitie, het veiligheidsbeleid, het buitenlands beleid, .. Wat we nodig hebben voor een volgende staatshervorming is een duidelijke visie op een meer gestroomlijnde efficiënte federatie met een duidelijke bevoegdheidsverdeling; waar nodig moet herfederalisering mogelijk zijn.

If you can’t beat Belgium, join it. Waarom erkennen de Vlaams-nationalistische partijen de realiteit van een door de meerderheid der Belgen gewenste volwassen federale staat niet en kiezen ze niet resoluut voor een sterk Vlaanderen in een volwaardig federaal België ?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234