Zondag 02/10/2022
Alain Gerlache. Beeld DM
Alain Gerlache.Beeld DM

ColumnAlain Gerlache

Geen Grieks scenario voor Wallonië. Nog niet

Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Zijn column verschijnt op maandag.

Alain Gerlache

Dit is de periode van het jaar voor een politiek ritueel: de verschillende regeringen van het land stellen hun actieprogramma en hun begroting voor volgend jaar voor. Twee weken geleden presenteerde minister-president Jan Jambon de Septemberverklaring van zijn regering, die vele politieke reacties uitlokte en flink wat mediabelangstelling kreeg. De discussies rond de federale begroting, die premier Alexander De Croo morgen in zijn algemene beleidsverklaring in de Kamer zal onthullen, is gepaard gegaan met allerlei proefballonnetjes, georganiseerde lekken van de een en negatieve reacties van de ander. Business as usual.

Een groot verschil met de begroting 2021 van het Waals Gewest die minister-president Elio Di Rupo vorige week in Namen voorstelde, met het gebrek aan passie dat nu zijn handelsmerk is geworden. Het parlementaire debat was snel achter de rug. De drie partijen van de Waalse meerderheid, PS, MR en Ecolo, beschikken over een verpletterende meerderheid, terwijl in de oppositie alleen de cdH, nu de kleinste Waalse partij, haar rol probeert te spelen. De PTB-PVDA houdt zich in de deelstaten op de vlakte en concentreert haar aanvallen liever op het federale niveau. Er kwam geen tweetsalvo van Georges-Louis Bouchez, de voorzitter van de MR, om de werking van de liberalen in de Waalse regering te verdedigen. Dat bestuursniveau interesseert hem blijkbaar niet en zijn gespannen relatie met Jean-Luc Crucke, de gewestelijke minister van Begroting, geeft hem weinig zin om steun te betuigen. Het bleek ook stil aan de socialistische kant, waar voorzitter Paul Magnette zich zelden moeit in het beleid van Di Rupo, zijn voorganger aan het hoofd van de partij. En bij Ecolo laten ze steeds minder van zich horen. Misschien vindt de partij het niet meer nodig om te communiceren, nu de klimaatkwestie weer volop in de belangstelling staat, zoals blijkt uit het succes van de klimaatmars van zondag in Brussel, en terwijl over drie weken in Glasgow de volgende COP26 begint.

Om wat leven te brengen in het Waalse begrotingsdebat en om de belangstelling van de media te wekken, moesten we dus weer eens op Bart De Wever rekenen, met zijn uitspraak: “Als Wallonië een land was, zou het IMF ingrijpen. Het verkeert in een slechtere situatie dan Griekenland” in 2010. De voorzitter van de N-VA relativeert die vergelijking zelf, want Wallonië is geen land en blijft als deel van de Belgische staat beschermd tegen het rampscenario van een faillissement – hoe dan ook in de huidige institutionele configuratie van het land. Door in haar communicatie de afwezigheid van nieuwe belastingen in 2022 te benadrukken, ondanks de impact van covid en van de overstromingen, wijst de Waalse regering het spookbeeld van een Grieks scenario van de hand. De fundamentele vraag is hoelang de Waalse bevolking nog immuun kan blijven voor de aftakeling van de overheidsfinanciën van het Gewest onder zijn schuldenlast. Volgens het Rekenhof bedroeg de schuld 7,9 miljard euro in 2015. Eind 2020 was ze opgelopen tot 17,4 miljard, een stijging met 120 procent. Met het verwachte begrotingstekort van 4,1 miljard euro wordt dat volgend jaar 21,5 miljard euro.

Om het ergste scenario te vermijden, kondigt de Waalse regering herhaalde besparingen van 150 miljoen euro per jaar aan. Maar enerzijds vertelt ze niet waar ze precies wil besparen, en anderzijds zullen nieuwe vervaltermijnen een impact blijven hebben op de overheidsfinanciën. Vanaf 2024 zullen de gevolgen van de zesde staatshervorming de transfers uit Vlaanderen gedurende 10 jaar met 60 miljoen per jaar verlagen. In 2025 begint de terugbetaling van de lening die het federale niveau na de overstromingsramp heeft verleend.

Dat is niet alles, want ook andere Waalse bestuursniveaus hebben problemen. De gemeenten kijken nu al naar het Gewest voor een oplossing voor de pensioenkosten van hun ambtenaren. En wat de ‘Federatie Wallonië-Brussel’ betreft, daar heeft de minister van Begroting, Frédéric Daerden, onlangs nog herhaald dat de budgettaire toestand van de Gemeenschap “na 2030 niet meer haalbaar is” en men “samen zal moeten nadenken, in het bijzonder met de Gewesten”. Ze zijn gewaarschuwd.

Het zijn sombere vooruitzichten. Een lichte stijging van de rentevoeten of een vertraging van de groei, laat staan een nieuwe onverwachte catastrofe, zou volstaan om Wallonië in de afgrond te storten. De bevolking zou daar een hoge prijs voor betalen. Net zoals in Griekenland is dat het echte gevaar en het zou meer aandacht en debat verdienen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234