Woensdag 04/08/2021

OpinieMaurits Vande Reyde

Geef geen subsidies meer aan religies die mensen blijven discrimineren

null Beeld AFP
Beeld AFP

Maurits Vande Reyde is Vlaams Parlementslid voor Open Vld.

Alsof het Vaticaan het erom doet: telkens homofobie bij ons volop in de actualiteit is, mag je er donder op zeggen dat een religieuze organisatie weer een foute uitspraak doet. Dit keer met een klassieker: “Homo zijn is een doodzonde en zelfs god kan je dan niet redden.” Weinig punten voor originaliteit. Alle religieuze organisaties doen dit soort uitspraken, voor zover ik me kan herinneren. Het past in hun mensbeeld, één dat enkele eeuwen achteroploopt.

De samenleving is de laatste twintig jaar sterk veranderd. Mensen die religieuze zingeving zoeken ook. Religieuze organisaties niet. Zij blijven discrimineren.

Als je als vzw die werkt met overheidssubsidies dergelijke uitspraken doet, verlies je de volgende dag je financiering. Bij religie is dat vreemd genoeg niet het geval. De overheden in dit land dekken elk jaar hun uitgaven. Kunnen we moord en brand schreeuwen over het verwerpelijk denkbeeld van een bestuurslid van het VAF en dit tegelijk ongemoeid laten? De vraag stellen is ze beantwoorden.

Eerst even de cijfers. De stromen van belastinggeld naar religie zijn enorm onoverzichtelijk. Gelukkig kon ik als parlementslid gegevens vragen aan ministers. Tel je alle hoofdbrokken samen, kom je voor alle Vlamingen samen aan 475 miljoen euro. Dat is omgerekend zo’n 80 euro per Vlaming.

Een conservatieve schatting is dat. Er zijn nog vele andere stromen die via schimmige tussenstructuren de godsdienstige machten bereiken. Weinig mensen in dit land die er een totaalzicht op hebben. Diegenen die het wel weten, zullen er niet voor uitkomen.

Een half miljard per jaar kan je wel in kaart brengen. Als dat niet overdreven klinkt: op een legislatuur van vijf jaar is dat bijna 2,5 miljard euro aan overheidsmiddelen. Daar kan je én alle wachtlijsten voor mensen met een beperking én die in de geestelijke gezondheidszorg in één ruk mee wegwerken. Wij geven het in de plaats aan het instituten die homoseksualiteit verwerpelijk vinden.

Waarom doen we dat eigenlijk? Vaak wordt er naar de vrijheid van godsdienst in onze grondwet verwezen. Op zijn beurt een restant van een akkoord dat Napoleon meer dan twee eeuwen geleden met de kerkelijke macht smeedde. ‘Er is nu éénmaal vrijheid van godsdienst, dus moet de staat betalen’, hoor je vaak. Die uitleg houdt geen steek. Iedereen is vrij om religieus te zijn, maar de belastingbetaler hoeft dat niet te betalen. De enige reden is de machtsstructuur.

Het gaat hier voor alle duidelijkheid om religie als organisatie. 99,9% van mensen die religieus zijn, deelt de verwerpelijke visie op geaardheid niet. Ik heb veel respect voor mensen die zingeving vinden in religie. Ik wou soms zelf dat ik religieus kon zijn. Hen op één hoop gooien met het instituut dat religie vandaag placht te vertegenwoordigen, heeft geen zin. Het is alsof je de trouwe voetbalfans zou vereenzelvigen met de corrupte bonden van de wereldvoetbalbond FIFA.

Maar onschuldig zijn die instituten niet. Religieuze organisaties zijn machtsstructuren. Die moet je overal en altijd in vraag durven stellen. Ze oefenen wel degelijk een blijvende macht uit op hoe religie bij ons wordt onderwezen en tot in de kiemen van samenleving doordringt. Dat kan enkel en alleen door de gigantische blanco cheque die ze van de overheid krijgen. No questions asked.

Religielessen op school

Neem bijvoorbeeld religie op school. In Vlaanderen hebben we een hallucinant systeem van religieuze lessen in het gemeenschapsonderwijs. Elke erkende godsdienst heeft zijn eigen vak. Met voor iedere religie bijhorende leerkrachten en boeken. Dat alleen al kost 292 miljoen ieder jaar.

Waarom in godsnaam moeten kinderen aparte religielessen krijgen die peperduur zijn voor de belastingbetaler? De uitzonderingsstatus van religie wordt er zo in het onderwijs ingebakken. Inclusief het instandhouden van discriminerende opvattingen.

Een kind uit een streng islamitisch gezin moet door onderwijs net kunnen zien dat de wereld breder is dan zijn ouders hem voorhouden. In plaats daarvan bevestigen we hem in de klas nu in zijn enge thuissituatie. Daar ligt de kiem van alles wat godsdienst zo problematisch maakt in een maatschappelijke context. Het onderwijs moet juist dé plek bij uitstek zijn om meteen duidelijk te maken wat religie is: een kleine stroming in de grote maatschappelijke rivier, niet de middelpuntvliedende spil der dingen. En al zeker niet één die discriminatie tot in de eeuwigheid in stand kan houden.

Je zou kunnen zeggen: valt die financiering weg, het zou allemaal nog veel erger zijn. Ik durf het omgekeerde te beweren. Wat als we als overheid eens volop de verlichte waarden verdedigen voor iedereen, in plaats van steeds maar de uitzonderingstatus van iedere religie afzonderlijk, elke in zijn eigen hokje, met ieder zijn eigen financiering, zodat iedereen vooral op zijn eigen geloof en gemeenschap zou terugvallen en de eigen stereotypen over wat anders is in stand blijven?

De beste weg om religieuze organisaties de 21ste eeuw in te duwen, is hun subsidies aanpakken. Zolang er discriminatie aan de top is, geen subsidies van onze overheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234