Vrijdag 18/10/2019
Mark Coenen. Beeld Bob Van Mol

Column

Gedichten lezen leidt soms tot tegeltjeswijsheid maar vaak tot diep gepeins

Mark Coenen gaat aan de wandel met de week.

Angst is leuk, angst is handig, angst verkoopt: je merkt het elke dag aan de tussenkomsten van de verkozenen des volks en vervolgens aan de koppen van de krant. Angsthazen die angst als businessmodel hebben.

Bovenop alle sombere tijdingen ­waaraan een normaal mens al een dagtaak kwijt is, kwam er recent ook taalpaniek bij. Onze moedertaal ­verslonst, steeds minder mensen ­spreken correct Nederlands, laat staan dat ze een fatsoenlijke zin in elkaar ­gedraaid krijgen. De helft van de wereldtalen dreigt te verdwijnen, een reusachtig reservoir van cultureel erfgoed met zich mee­nemend. Wij staan op die lijst op de vijftigste plaats (op 6.000 talen) en kunnen gelukkig tegen een stootje.

Een van de redenen van taalachteruitgang is het verdwijnen van de liefde voor het lezen. Hoe meer je leest, hoe meer je met taal en spelling in aanraking komt en hoe beter dat is voor beide. Hoe slimmer je wordt, ook. Een beetje te vergelijken met een zwangerschap: als je zelf zwanger bent, zie je automatisch meer zwangere vrouwen op straat.

Leeslust is een virus, maar men zou denken dat de jeugd van tegenwoordig daar samen met de prik tegen mazelen op jonge leeftijd tegen gevaccineerd wordt. Ook in de scholen is het al STEM wat de klok slaat: je wordt bijna scheef bekeken als je toegeeft liever Latijn of Grieks te studeren dan fysica of technisch tekenen.

En voor de rest is het allemaal de schuld van YouTube: video did not kill the radio star, video is killing books.

Vanuit de verste verte van West-Vlaanderen trekt één man al zijn hele leven ten strijde voor onze taal: Jozef Deleu, woonachtig in Menen, in een soort niemandsland waar je de fransoos al kunt ruiken, want die woont achter de hoek.

Ik ken hem sinds zijn en mijn passage bij de VRT, waar hij in de raad van ­bestuur zat. Die vergaderingen ­duurden altijd langer dan gepland omdat Jozef en Eric Defoort zaliger, zijn erudiete medestander van de N-VA, van eloquent peroreren een kunst hadden gemaakt.

Tot Jozef zijn trein moest halen.

Elk kwartaal krijg ik van hem een vriendelijk kattebelletje en een kraakvers exemplaar van Het liegend konijn, zijn poëzietijdschrift. Het is een mooi uitgegeven oase van dichterlijke ­kwaliteit met een uitgebreide selectie van nieuw werk van bekende ­schrijvers en neofieten.

Poëzie is de wraak van de introverten.

Gedichten lezen is een daad van ­verzet en verwondering die soms tot tegeltjeswijsheid leidt maar vaak tot diep gepeins. Net zoals een saus moet inkoken, is taal op haar best als ze lang op het vuur heeft gesudderd.

Maar liefst 189 nieuwe gedichten staan in dit heerlijke nieuwe nummer. Veel tegeltjeswijsheid, veel diep ­gepeins. Een dam tegen de steeds hoger ­wordende golfslag van het lelijke en het vulgaire.

Hopelijk te koop in elke zichzelf ­respecterende boekhandel in uw buurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234