Dinsdag 18/05/2021

OpinieMartine Schrage

‘Geboorte en dood laten zich zelden regisseren naar ons droomscenario’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Martine Schrage is huisarts.

‘Als ik ooit een kind krijg, wil ik ook een doula’, schrijft Julie Cafmeyer (DM 12/3). Ik snap de hedendaagse roep om doula’s niet. Enfin, ik snap hem wel, maar ik wil maar zeggen: ze bestaan al lang. En ze heten gewoon vroedvrouwen. (Of -man).

Met veel warmte denk ik terug aan Madeleine, mijn vroedvrouw uit Overpelt die me twee kinderen op de wereld hielp zetten. Een derde werd later opgevangen door een andere vroedvrouw, daarover straks meer.

Ik droomde van een thuisbevalling. Deels omdat ik net als Julie bang was dat ik - eenmaal in een ziekenhuis beland - zou smeken om een ruggenprik. En voor die ruggenprik was ik eigenlijk nog banger dan voor het bevallen zelf.

Gelukkig heb ik als huisarts één groot voordeel: niemand verklaarde me voor zot omdat ik thuis wilde bevallen. Toch niet openlijk. Want om thuis te willen bevallen moet je sterk in je schoenen staan, het wordt langs alle kanten afgekeurd en je krijgt bakken kritiek over je heen.

Maar ik had dus Madeleine. Madeleine die me lachend ‘vrommes’ noemde (Achels voor ‘vrouwmens’) toen ik in bad lag te roepen, tieren en grommen van de oerpijn (Julie, vergeet het ‘pijn incasseren zonder drama’ - het drama hoort erbij) en die handdoeken over me heen gooide toen ik op handen en voeten door de gang van de badkamer naar de slaapkamer kroop omdat mijn lijf op het laatste nippertje besliste dat het uit bad wilde. Samen met mijn man stond ze me vriendelijk uit te lachen en haalde zo de spanning uit de lucht. Madeleine die de rust bewaarde toen ik bang werd dat het allemaal te lang duurde. Madeleine die in de dagen na de bevalling elke dag kwam kijken hoe het met ons ging, en me elke dag een heerlijke buikmassage gaf. Die me door de moeilijke eerste dagen van de borstvoeding sleurde. ‘Borstvoeding zit in het hoofd,’ onderwees ze me, ‘het staat of valt met vertrouwen’.

Ik weet heel goed dat bevallen een riskante onderneming is. Maar de natuurlijke pijn en het aanvoelen van je lichaam helpen om de bevalling vlotter te laten verlopen. En als het niet vlot loopt, dan aarzelt zo’n vroedvrouw geen moment om je naar het ziekenhuis te sommeren. Want een bevalling die niet vlot, mag per definitie geen thuisbevalling zijn. Dit is geen fanatiek pro-thuisbevallingen verhaal.

Fanatisme is zelden wijs. Dit is gewoon mijn verhaal. Ik wou niet naar een ziekenhuis, tenzij dat perse nodig was. Ik weet dat ik zou blokkeren in een bevallingskamer in zo’n onnatuurlijke liggende houding (uiteindelijk gebeurde elk van mijn drie thuisbevallingen in een andere houding, gewoon omdat díe houding op dat moment zich vanzelf leek aan te dienen), met allerlei mensen eromheen die ik niet goed ken. Gelukkig hebben gynaecologen en verlosafdelingen zich enorm aangepast om vrouwen in arbeid tegemoet te komen. Wil je een warm bad? Dat kan al bijna overal. Wil je op de barkruk?

Maar feit is dat we bevallen zo gemedicaliseerd hebben, dat we nu weer een tussenpersoon nodig hebben die gaat bemiddelen tussen wat de vrouw wil en wat de gynaecoloog nodig acht of gewoon is.

Nog even over die derde bevalling. Ik was ondertussen verhuisd en besliste om voor die derde keer maar gewoon in het ziekenhuis te bevallen. Tot ik daar nachtmerries over kreeg en uiteindelijk toch weer voor een thuisbevalling koos. Mijn gynaecoloog was een wijze grijze man die me mijn gang liet gaan en zijn preek voor zich hield. Daar ben ik hem nog altijd dankbaar voor.

Nogmaals, dit is geen pleidooi voor thuisbevallingen. Thank god for hospitals, gynaecologen, epidurales en kunstbevallingen als die nodig zijn. Het heeft de perinatale sterftecijfers van moeders en babies drastisch doen dalen.

Ik lees in de roep om doela’s vooral de behoefte aan een vertrouwenspersoon die de grote kloof helpt overbruggen tussen onze droom en de klinische bevallingscultuur. De behoefte aan vertrouwen tout court. Vertrouwen in jezelf, in je lichaam en in een wijze steunende vertrouwenspersoon die met haar/zijn schat aan ervaring dat vertrouwen belichaamt. Zodat je je kunt overgeven. Want als er iets is dat helpt om een bevalling te laten vooruitgaan dan is het dat: overgave.

Dus Julie, je mag blijven dromen, en daar heb je geen nieuwe hulptroepen bij nodig. Met de Madeleines en andere vroedvrouwen in deze wereld zijn die hulptroepen er altijd al geweest. Maar heb ook de moed om je droomscenario los te laten als de omstandigheden erom vragen. We hebben allemaal een beeld van de ideale geboorte en van het ideale sterven. Maar het begin en het einde van het leven laten zich zelden regisseren naar ons droomscenario.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234