Dinsdag 07/12/2021

Opinie

Geblunder in oorlog tegen jihadisme mag stoppen

Een Belgische F-16 staat klaar om de Islamitische Staat in Irak te bestrijden. Beeld BELGA
Een Belgische F-16 staat klaar om de Islamitische Staat in Irak te bestrijden.Beeld BELGA

Bilal Benyaich is als politicoloog verbonden aan de VUB en de UGent en als senior fellow aan Itinera Institute.

We blijven strategische blunders begaan in de oorlog tegen het jihadisme. Toch is het nooit te laat om uit onze fouten te leren en het roer om te gooien.

Meer dan twee jaar geleden kantelde de Syrische burgeroorlog in een 'heilige oorlog' van soennieten tegen sjiieten. De rebellen van het Vrije Syrische Leger bleken in tegenstelling tot de geharde jihadi's een zootje ongeregeld met beperkte slagkracht. Ze werden in de steek gelaten en gemarginaliseerd.

Syrië werd zo het slagveld, waar naast Syrische bevolkingsgroepen ook regionale en internationale grootmachten hun rekeningen vereffenden. Assad kreeg steun van Hezbollah en Iran op het terrein en van Rusland in de VN-Veiligheidsraad. Daartegenover stonden Saoedi-Arabië en Qatar, die de heilige oorlog van de jihadi's steunden tegen het regime van Assad. Een scenario dat als een magneet werkte op jihadisten uit alle hoeken van de wereld.

Lange tijd konden deze jihadisten rekenen op sympathie van onderdrukte soennieten in de regio, een laisser faire laisser passer-politiek in transitland Turkije, enorme private (en publieke) financiering vanuit de Golfstaten, maar ook: een Amerikaans en Europees gedoogbeleid.

Toen ik twee jaar geleden aan de alarmbel trok over een zeventigtal Vlaamse en Brusselse Syriëgangers stonden onze toppolitici de facto achter de internationale jihad tegen Assad. De combinatie van opportunisme en naïviteit sloeg werkelijk alles. Hadden we dan niets uit de recente geschiedenis geleerd? In de jaren tachtig hebben we de Arabische Moedjahedien gesteund tegen de Sovjets in Afghanistan. Zij verenigden zich later onder de vlag van Al Qaida en keerden zich tegen ons. Nee, dus.

De ironie wil dat een deel van extreemrechts in West-Europa wel instinctief aanvoelde dat de aanwezigheid van Europese jihadisten in Syrië als een boemerang in ons gezicht zou keren. Bij ons had Filip Dewinter deze reflex. Redeneringen gebaseerd op instinct reiken helaas zelden verder dan populisme. Dewinter ging zonder enige gêne op de thee bij het regime in Damascus, dat andere deel van het probleem.

Heel wat van de duizenden Europese Syriëgangers strijden in de rangen van de terreurbewegingen Islamitische Staat, het Nusra Front en consorten. Hun stellingen worden nu al maanden onder vuur genomen door gevechtsvliegtuigen van de Internationale Coalitie, waaronder Belgische F-16's boven Irak. We hebben onszelf uitgeroepen tot partij in het conflict en zijn vanuit een militaire logica dan ook een legitiem doelwit van onze tegenstander. Lees: de Europese Syriëstrijders vormen sinds enkele maanden een reëel en zelfs acuut gevaar voor onze nationale veiligheid. Laat hier geen twijfel meer over bestaan.

Men hoort het niet graag, maar de heilige oorlog van IS was initieel niet gericht op een oorlog tegen het Westen in het Westen, maar op de installatie van een kalifaat in het Oosten, in overwegend moslimgebied. Door ostentatief het voortouw te nemen in de Internationale Coalitie ter bestrijding van hun islamitisch etatisme hebben we een strategische fout gemaakt.

Het was beter geweest als de soennitische Golfstaten onder druk werden gezet om 'alleen' militair tussen te komen, waarbij het Westen slechts indirecte steun had verleend. Dat was het minste wat de Saoedi's konden doen om morele redenen - het door Saoedi-Arabië gepropageerde salafisme vormt immers de ideologische voedingsbodem van het islamitisch geïnspireerde terrorisme - maar ook om strategische redenen: de Saoedische monarchie zal vroeg of laat zelf het doelwit worden van IS of Al Qaida.

Om verdere strategische blunders te vermijden, is het zaak om te benadrukken dat we niet in oorlog zijn met de islam of moslims, maar met het gewelddadig islamisme - de Franse premier Valls geeft alvast het goede voorbeeld. Daarnaast moeten we de Golfstaten voor hun verantwoordelijkheden plaatsen. Verder moeten de Europese Commissie en de Europese Dienst voor Extern Optreden meer dan ooit inzetten op conflictresolutie in onze periferie nu de Amerikanen hun diplomatieke evenwicht verplaatsen naar de regio van de Stille Oceaan. Tot slot moet vanuit de federale regering een integraal preventie- en veiligheidsbeleid worden gecoördineerd om de dreiging van Europese Syriëstrijders tot een minimum te herleiden.

Meer dan ooit is er nood aan realisme. Daar is het nooit te laat voor, want als er de afgelopen jaren iets duidelijk is geworden, dan is het wel dat het altijd erger kan.

We hebben onszelf uitgeroepen tot partij in het conflict en zijn vanuit een militaire logica dan ook een legitiem doelwit. Lees: Europese Syriëstrijders vormen een reëel en zelfs acuut gevaar voor onze nationale veiligheid

Bilal Benyaich. Beeld Dieter Telemans
Bilal Benyaich.Beeld Dieter Telemans
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234