Dinsdag 22/10/2019
Cathy Galle online Beeld rv

Standpunt

Gaslanden krijgen meer macht ten koste van olielanden

Cathy Galle is journalist.

Dingen zijn niet altijd wat ze lijken. Dat is zeker in de huidige Iran-crisis het geval. De spanningen tussen de Verenigde Staten en het land van de ayatollahs lopen al enige tijd hoog op. Vorige donderdag schoot Iran boven de straat van Hormuz een Amerikaanse drone van 101 miljoen euro uit de lucht. Omdat die volgens Iran boven zijn luchtruim vloog. Iets wat de VS ontkennen. 

Een dag later blies Trump op het laatste nippertje een vergeldingsactie tegen Iran af, maar intussen lekte uit dat hij wel een cyberaanval op de Iraanse luchtafweersystemen liet uitvoeren. De internationale gemeenschap houdt – terecht – de adem in, want met het Midden-Oosten, niet voor niets ‘het kruitvat van de wereld’ genoemd, neem je beter geen risico’s. En laat nu net een onvoorspelbaar iemand als Donald Trump aan de knoppen zitten.

Maar terwijl we met zijn allen focussen op het militaire verhaal, spelen er in werkelijkheid heel andere dingen. De Iran-crisis is geen verhaal van militair opbod en neergeschoten drones. Dat is de façade. In werkelijkheid is het een verhaal over hoe de klimaatverandering grote gevolgen heeft voor olieproducerende landen. 

Of zoals professor David Criekemans het in een interview in deze krant zegt: hoewel er nog veel olie nodig zal zijn, wordt aardgas de komende tien jaar meer en meer de basis waarop machtsrelaties zullen steunen. Aardgas is immers een pak minder vervuilend dan olie. 

Er is een duidelijke kanteling bezig. ‘Gaslanden’ krijgen meer macht ten koste van ‘olielanden’. En dat is een gegeven waar het Midden-Oosten hevig mee worstelt. Een aantal landen moet zijn businessmodel veranderen en is zijn positie volop aan het zoeken. Bovendien proberen de ‘groten der aarde’ – Rusland, China, de VS – in dat speelveld hun invloedssfeer en economische belangen te vergroten.

Het is een kant van het verhaal die tot nog toe onderbelicht bleef. Dat de veranderende energiekeuzes die we om klimaatredenen aan het maken zijn, gevolgen hebben voor de geopolitieke machtsverhoudingen in die regio. 

We staan ook nog maar aan het begin van dit proces. Want ook van aardgas, milieuvriendelijker dan olie maar nog altijd een fossiele brandstof, moeten we op termijn af. Waardoor ook de ‘gaslanden’ op termijn naar andere economische modellen zullen moeten zoeken.

De grote vraag is waar Europa staat in dit schimmenspel. Voorlopig lijkt enige geopolitieke strategie rond energietransitie te ontbreken. Europa staat erbij en kijkt ernaar, maar dreigt er wel in meegesleurd te worden als het niet oplet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234