Zaterdag 11/07/2020
Harper Lee's klassieker 'To Kill a Mockingbird' naast haar laatste werk 'Go Set A Watchman'. Beeld Photo News

Column

Foute vooroordelen werk je niet weg door te doen alsof het woord 'nikker' nooit bestaan heeft

Guido Everaert is blogger en colmunist voor De Morgen. 

Geen twee dagen geleden verscheen er in dit eigenste blad een stevig onderbouwde column van Jef Verschueren over de problemen van het politiek correcte denken en de panoplie aan verkeerde denkbeelden die dat bij momenten genereert. Hij reageerde daarmee op Maarten Boudry.

Gisteren las ik in een artikel op The Guardian dat To Kill a Mockingbird en The adventures of Huckleberry Finn op verschillende scholen in Virginia op de verboden lijst werden gezet. Daar werd ik helemaal triest van. Zover zijn we ondertussen gekomen. In de naam van politieke correctheid worden er boeken uit bibliotheken gehaald. Alleen maar als voorzorgsmaatregel, om geen verder klachten te krijgen. Ook in naam van de politieke correctheid zijn er ooit andere boeken op die index beland en in een niet zo ver verleden zelfs massaal verbrand.

Guido Everaert.Beeld Karin De Bruyn

Het zal allemaal wel zijn. In de naam van…racisme, seksisme en hoeveel -ismes men nog kan bedenken. Maar gaan we nu echt aan geschiedvervalsing doen? Pretenderen dat het niet heeft bestaan, en er vooral voor zorgen dat niemand er mee in aanraking kan komen? Gaat dat ons een betere wereld opleveren?

Ja, het is zinvol om zwarte piet door een roetpiet te vervangen, het is schandalig dat vrouwen als objecten behandeld worden, dat er gestigmatiseerd wordt op basis van externe kenmerken of op basis van geloof of wat dan ook. Dat is een lange strijd en een lang bewustwordingsproces - een zendelingenarbeid bijna - die nooit mag stoppen. En een taak waar iedereen mee aan moet werken. Maar een beetje perspectief moet er toch blijven.

De geschiedenis vlak je niet uit, die respecteer je, en daar leer je uit. Idem dito met cultuur. En boeken – ook de slechte – dat is toch nog altijd een beetje cultuur. Wie durft beweren dat de auteurs van toen, misschien nu niet op de barrières zouden staan om te vechten voor gelijkheid?

Waar het volgens mij op neer komt, is het wegwerken van een sluipend gif, van foute vooroordelen en verkeerde mensbeelden, maar dat ga je niet doen in de anekdotiek. Door te doen alsof het ‘nikker’ woord nooit bestaan heeft. Het is bijna Harry Potter's, alwaar de naam Voldemort ook niet mocht uitgesproken worden. Door standbeelden van Leopold II weg te halen gaat het kolonialisme niet weg. Je moet die man niet verheerlijken, je moet duiden. Aangeven waar het fout ging, en wat er fout aan was. Censuur heeft nog nooit geholpen, niemand.

Bovendien schep je vreselijke precedenten, waarvan niemand kan zeggen waar het heen gaat. Vandaag is het nog de beurt aan het ‘N-woord’… morgen is het religie, en overmorgen is het nog iets anders. En de dag nadien schrijven we allemaal middelmatig en braaf om toch maar niemand te kwetsen. Waarmee niet gezegd is, dat je moet kwetsen om niet middelmatig te zijn, maar iedereen vindt altijd wel iets om aanstoot aan te nemen.

Beoordeel werken, personen op wie ze zijn, waar ze voor staan en wat ze trachten te bereiken. We moeten begrijpen dat het opzoeken van de rand, leidt tot interessante ontdekkingen. Wie nooit over de grens geweest is, weet die ook niet helemaal liggen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234