Vrijdag 15/11/2019
Filip Dewinter (Vlaams Belang) tijdens een partijcongres. Beeld belga

Column

Fijn, die analyses over Zwarte Zondag, maar wat is de meerwaarde als er geen lessen uit worden getrokken?

Yasmien Naciri (1991) is marketeer, student aan de UAntwerpen en voorzitter van de onafhankelijke hulporganisatie Amana. Haar wisselcolumn met filosoof Matthias Somers verschijnt wekelijks.

Voor sommigen is '25 jaar Zwarte Zondag' dé reden om opnieuw in de pen te kruipen en te verwijzen naar gelijklopende hedendaagse evoluties. We zijn sinds de recente presidentsverkiezingen in Amerika overspoeld met analyses waarin de vergelijking met 'Zwarte Zondag' herhaaldelijk werd gemaakt. Fijn, maar wat is de meerwaarde van dergelijke analyses als er ook anno 2016 geen lessen uit worden getrokken?

Op zich betekent 'Zwarte Zondag' voor mij niets. Ik was op die beruchte dag nog niet geboren. Wat niet wil zeggen dat ik me niet van kindsbeen af bewust was van de aanwezigheid en het politieke discours van het Vlaams Blok. Dat kon ook niet anders door al die propagandapamfletten in onze brievenbus. Onderwerpen als armoede, pensioenen of ziekenzorg waren er nergens te bespeuren. Wel prijkten stockfoto's van gekleurde mensen symbolisch naast lege spaarvarkentjes.

De woorden 'Marokkanen' en 'Turken' leken destijds een onafscheidelijke tweeling, hoewel beide landen van herkomst net geen kleine 6.000 kilometer van elkaar verwijderd zijn. Sinds de veroordeling van het Vlaams Blok wegens racisme kreeg de partij een facelift. Het 'Vlaams Blok' werd het 'Vlaams Belang'. 'Marokkanen en Turken' werd vervangen door de verzamelnaam 'moslims'. Die laatste kun je immers straffeloos tot op het bot beschimpen zonder dat de publieke opinie erom maalt.

Buiten de naam veranderde er dus niet veel aan deze partij. Zelfs de bokshandschoenen van Dewinter worden bij momenten nog eens uit de kast gehaald. Een beetje zoals oude kauwgom van onder de schoolbanken.

De motor van extreemrechts draait nog steeds op xenofobie. Vandaag weliswaar met een vleugje politieke correctheid. Ik krijg zowaar een beetje begrip voor de pleidooien tegen politieke correctheid...

Het is in ieder geval schrijnend dat rechtse partijen na al die jaren nog steeds niet in staat zijn om te beseffen dat de superdiverse samenleving een feit is. Het lijkt wel alsof ze vastgeroest zitten in een oneindige ontkenningsfase.

Nu, toegegeven, het feit dat traditionele partijen de stem van de kiezer altijd als een vanzelfsprekendheid hebben gezien, gaf de gefrustreerde burger vaak geen andere keuze dan op zoek te gaan naar extremen. Het Trump-effect valt daar in Amerika ook perfect mee te vergelijken. Ik vrees er een beetje voor dat als deze zelfverzekerdheid stand blijft houden, er nog Zwarte Zondagen zullen volgen.

Als er me de afgelopen weken één ding is opgevallen, dan is het wel dat mensen op zoek zijn naar vernieuwing die ze momenteel niet terugvinden bij traditionele partijen. Die zoektocht is een logisch gevolg van de hoop die we allemaal koesteren. Hoop op individuele en collectieve vooruitgang. En die hoop moet dringend ingelost worden.

De symbolische bokshandschoenen zullen de verwachtingen niet inlossen. Onze samenleving is geen boksring, maar een atletiekbaan waarop vooruitgang wordt geboekt. Soms slechts centimeters, maar altijd gericht op goud.

Het wordt dus dringend tijd om deze realiteit te accepteren en op zoek te gaan naar gemeenschappelijke doelen die ons allemaal verbinden. Het laatste dat we nodig hebben zijn extreemrechtse denkbeelden die een blok aan het been van onze diverse samenleving vormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234