Zondag 09/08/2020
Hugo Camps.Beeld DM

ColumnHugo Camps

Experten en vakministers bepalen nu de contouren van onze vrijheid

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema kreeg de volle lading van vriend en vijand nadat ze de massademonstratie tegen racisme had opgeluisterd. Alle coronaregels over afstand bewaren en mondkapjes aanbinden waren verdwenen uit de regie van het emotionele protest. De mollige menigte had even geen boodschap aan beperkingen van een virus . De nagedachtenis van Floyd steeg hoog boven alle restricties uit.

Door haar activistische aanwezigheid negeerde Halsema het coronabeleid van de regering. Voor een burgemeester van Amsterdam was dat een daad van rebellie. Te onvoorzichtig, oordeelden ook de groen-linkse partijen. Halsema werd een boksbal. Straks wordt het incident gesloten, maar het dilemma tussen de plicht tot gezondheidszorg en het vrijwaren van de grondrechten voor burgers blijft een open zenuw. De coronacrisis heeft de democratie hoe dan ook verdund. Experten en vakministers bepalen de contouren van vrijheid. Statistieken hebben het overgenomen van het vrije leven.

Onrustwekkend is dat niemand voor de post-coronatijd aanstalten maakt om de democratie met haar grondrechten te herstellen. Het virus heeft vooral inperkende maatregelen losgeweekt buiten de orthodoxie van de rechtstaat om. De vraag is nu: wanneer komt de democratie weer eens coronavrij en ongebonden uit haar schulp?

Grondrechten zijn onvervreemdbaar, niet af te schaffen met een meerderheid van de helft plus een. En al helemaal niet met de riedel van zogenaamde experten die de bevolking laten dansen van bezwering naar bezwering. Alsof zij een mandaat voor rolmodel hebben gekregen. Eerder voor zelfbedachte glorie.

Nieuwe leiderstypes hebben bijna het veld voor zich alleen. Met name minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem en de gouverneur van West-Vlaanderen Carl Decaluwé. Waar zij het woord voeren hoor je uit de verte zwarte laarzen klikken. Law and Order. Liefhebbers van repressie, op zijn minst. Grondrechten als vodje papier.

Civiele samenkomsten, demonstraties, vrijheid van spreken, groeikansen voor de jeugd and all that jazz zijn relatief geworden. Samenkomen zonder bubbels, reizen, vrij grensverkeer, het recht op onderwijs voor kinderen, winkelen… Er is ons veel ontnomen. De verbodsideologie was ook nog eens gekoppeld aan betutteling. De rechtstaat heeft een langer leven dan corona, maar dat schijnt de politieke klasse niet te beseffen. Althans er wordt weinig nazorg aan besteed.

Er wordt nagedacht over tijdelijke wetgeving ter installatie van een coronaregime. Zo ver zijn we dus: een virus wordt regime. Mag ik dan roepen: stop de wereld, ik wil eraf. Met nog een laatste streep Chet Baker. Voor een coronaregime dat de aanraking verbiedt, het recht op verplaatsing breidelt en eigenlijk de bewegingsvrijheid van de burger inperkt, moet je in een democratie goeie argumenten hebben. Die zijn er niet, ook niet in het perspectief van de volksgezondheid. Vrijheid van ontmoeting is even essentieel als vrijheid van meningsuiting. Vraag dat maar aan de dissidenten achter het vroegere IJzeren Gordijn.

Het is triest dat signalen van sociale verdunning in de maatschappij door de politiek niet worden opgepakt. Corona lijkt in het beste geval een instrument van het status quo.

Nee, 75 jaar Bevrijding is niet wat het lijkt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234