Zondag 08/12/2019

Vrouwenrechten

Excellenties, recht uw rug voor vrouwenrechten

Wies De Graeve, directeur van Amnesty International Vlaanderen. Beeld Wouter Van Vaerenbergh

Wies De Graeve is directeur van Amnesty International Vlaanderen.

“Je kan een land niet chanteren omwille van een duidelijk standpunt over vrouwenrechten. Ik steun Canada en Samar Badawi”, twitterde staatssecretaris voor Gelijke Kansen Zuhal Demir (N-VA) eerder deze maand. En gelijk heeft ze. Ze schaarde zich achter Canada in een simpele en evidente oproep om onlangs opgepakte vrouwenrechtenactivisten in Saudi-Arabië vrij te laten. Die Canadese oproep ontaardde in een diplomatieke rel, gevolgd door zware represailles van het Saudische regime tegen Canada. Je leest het goed: niet de Saudi’s maar de Canadezen kregen sancties op hun dak.

Zuhal Demir leek echter te roepen in de woestijn. Je zou denken dat een groot deel van de wereld, en toch zeker de Europese lidstaten, massaal in de bres zouden springen voor de Canadezen als het op vrije meningsuiting en vrouwenrechten aankomt. Niets is minder waar. De EU zweeg. De verantwoordelijke minister, Didier Reynders, nochtans vaak een fel pleiter voor mensenrechten, zweeg. Alexander De Croo, die andere federale excellentie die regelmatig pal staat voor vrouwenrechten, zweeg. De premier zweeg.

Repressie

Vorige week was het weer prijs. Een openbare aanklager in Saudi-Arabië vroeg om Israa al Ghomgham samen met vier andere activisten te onthoofden, louter omwille van hun deelname aan protesten tegen het regime in 2015. Opnieuw kon je een speld horen vallen in de internationale diplomatie. Het is nu al honderd dagen dat de Saudische machthebbers in een nieuwe repressiegolf vrouwelijke mensenrechtenactivistes oppakken. Zo’n repressie is niet nieuw in de golfstaat, maar vroeger konden vrouwen nog enige vorm van kritiek uiten. Nu is ook die stem met harde hand gesmoord.

Dat is het ware gelaat van de zogenaamde hervormingen van kroonprins Mohammad bin Salman. De wereld gaat gretig mee in de promocampagne die hij voert voor het ‘nieuwe’ Saudi-Arabië. Zelfs het mondaine modeblad Vogue viert het feit dat vrouwen er nu een rijbewijs kunnen krijgen. De vrouwen die jarenlang streden voor dat recht zitten ondertussen in de cel. Er is geen enkele vrijheid van meningsuiting, de mannelijke voogdij over vrouwen is ongewijzigd, het koninkrijk pleegt oorlogsmisdaden in Jemen… De lijst is lang, maar als het over mensenrechten en Saudi-Arabië gaat sluiten de ogen zich en gaan de lippen stijf op elkaar.

Angst en eigenbelang

Een argument dat we al eens horen voor het stilzwijgen, is dat het beter is om aan stille diplomatie te doen. Zo zouden de Saudi’s zich niet gekrenkt voelen en meer welwillend zijn om verbeteringen door te voeren. Wie dit echt nog gelooft, heeft niet al te goed opgelet de jongste jaren. Al die terughoudendheid heeft de situatie niet verbeterd. Wat hier echt speelt, is een combinatie van angst en eigenbelang. Angst voor economische represailles. Angst om wapen- en andere deals kwijt te geraken. Angst voor de chantage die Saudi-Arabië zonder blozen al inzette tegen onder andere de Verenigde Naties. Angst om er dan alleen voor te staan, zoals Canada deze zomer.

Angst is een slechte raadgever in de strijd voor mensenrechten. De vrouwen die opstaan in Saudi-Arabië en hun rechten claimen, laten zich niet leiden door angst, maar door rechtvaardigheid. Aan de Belgische en Europese ministers dus om ook de rug te rechten. Ze hebben deze week de kans om zich te herpakken. In Oostenrijk komen de buitenlandministers van de EU samen voor een informele top. De dames en heren ministers kunnen elkaar daar wat moed inpraten en eindelijk reageren. Ze moeten de Saudische leiders klaar en duidelijk oproepen om de vrouwenrechtenactivisten vrij te laten en de vrijheid van meningsuiting te respecteren. De keuze voor de leiders is al even helder als de mensenrechtenschendingen in Saudi-Arabië. 

Een Saudische vrouw leert autorijden in Riyad. Beeld AFP

Ofwel blijven ze lijdzaam buigen voor de Saudische chantage en riskeren ze nog verder aan geloofwaardigheid te verliezen. Ofwel dragen ze echt universele waarden uit en tonen ze leiderschap rond vrouwenrechten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234