Zaterdag 27/11/2021
Maarten Rabaey. Beeld DM
Maarten Rabaey.Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

Evacuaties uit Kaboel? Denk aan de tragische les uit Rwanda 1994

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

Als alles volgens plan verloopt worden vanaf vrijdag de eerste Belgische evacuaties uit de Afghaanse hoofdstad Kaboel uitgevoerd. Dat geeft onze diplomaten in Pakistan slechts een etmaal om de minstens 470 mensen te bereiken die op deze vluchten zouden kunnen plaatsnemen, onder wie een honderdtal Belgen en hun Afghaanse families. Het is kostbare tijd die onze militairen nodig hebben om scenario’s waar het allemaal fout kan lopen te overlopen. Zo zijn er helaas nogal wat.

‘Operatie Red Kite’ start onder een slecht gesternte. De situatie rond de luchthaven van Kaboel blijft chaotisch. De Amerikanen hebben de tarmac en verkeerstoren nog wel in handen, maar de buitenste toegang wordt beheerst door talibanmilities die aan checkpoints brutaal handelen. Garanties verkrijgen op een vrije doortocht door de talibanleiding zijn nu uiteraard de beste optie maar in de praktijk niet veel waard. Westerlingen worden voorlopig nog doorgelaten, Afghanen worden met geweld teruggedrongen.

Wat zal er gebeuren als een Afghaan met dubbele Belgische nationaliteit en zijn Afghaans gezin daar voorbij moeten? Scènes van woensdag, waarbij sommige mensen tot bloedens toe worden geslagen, doen nu al het ergste vermoeden. En wat zal er gebeuren als de taliban te weten komen dat iemand wordt ontzet omdat hij voor het Belgische leger tolkte? Of er een vrouwenrechtenactiviste aanwezig is?

Toch is België het niet alleen aan zijn eigen Afghaanse geschiedenis verplicht alles uit de kast te halen om deze mensen te evacueren. Ons land moet te allen prijze een herhaling voorkomen van een tragische episode tijdens de Rwandese genocide in april 1994. Belgische officieren vertrokken toen op bevel van hogerhand uit het vluchtelingenkamp in de Don Bosco-school van Kigali. Ze moesten naar de luchthaven om enkel Belgen te evacueren en moesten 2.000 Rwandezen achterlaten, die meteen na hun vertrek door moordende milities werden omgebracht.

De Belgische militairen moeten deze keer dus optreden met een zo breed mogelijk mandaat tot ingrijpen. Ze moeten ook zo performant mogelijk zijn uitgerust, want niemand wil dat hun veiligheid op het spel komt te staan. Ook hier: denk aan de tien vermoorde para’s in Rwanda ‘94.

Door de risico’s staat extractie, het ontzetten van geëvacueerden op andere plekken in de stad of het land door onze militairen, niet op de agenda. Toch moet deze optie achter de hand worden gehouden. Als de Amerikanen met een helikopter diplomaten van ambassades kan plukken moet het ook mogelijk zijn om met een heli-luchtbrug geëvacueerden op te halen.

Als de evacuatie nu niet lukt moeten we alternatieven blijven bedenken, zoals vluchtwegen via de grenzen van buurlanden. Naast onze bondgenoten in Kaboel zouden onze Afghaanse medewerkers in provinciesteden zoals Kunduz, Kandahar en Mazar-i-Sharif dit weleens nodig kunnen hebben. België rekende op hen toen onze militairen er actief waren, nu rekenen zij op ons.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234