Vrijdag 06/12/2019
Cathy Galle online Beeld rv

Standpunt

Euthanasie bij dementie: eenvoudig zal het nooit zijn

Cathy Galle is journalist.

Er was eens een man die zijn hele leven een brave huisvader en liefhebbende echtgenoot was. Maar nu is zijn vrouw overleden en lijdt de man aan dementie. In het rusthuis waar hij verblijft, zitten ze met een dilemma. De man verkondigt schunnige praat, knijpt ongevraagd in de billen van de verzorgsters en vraagt herhaaldelijk om een prostitueebezoek. Zijn kinderen reageren verdeeld op die wens van hun papa. Voor de een kan het, gezien het is ‘wat papa wil’. Voor de ander absoluut niet, want ‘zo was papa niet’.

Het was een van de praktijkvoorbeelden op een lezing over euthanasie bij wilsonbekwamen. Na het verhaaltje werd aan de zaal gevraagd: wat zouden jullie doen? Een prostituee bellen of niet? De meeste toehoorders hadden vrij snel hun antwoord klaar: ze zagen totaal geen graten in het betaalde bezoek voor de dementerende man. Want dat was toch wat de man wilde? En wie zijn wij om hem dat te ontzeggen?

Het zijn dat soort voorbeelden die duidelijk maken dat de uitbreiding van de euthanasiedebat ons voor ethische dilemma’s plaatst. Ga je mee in wat de dementerende man uit het verhaaltje op dit moment wenst? Of ga je af op wat voor iemand de man was voor hij dement werd? En als we voor betaalde liefde naar de huidige wens kijken, wat zijn eerder geuite wensen voor ons dan nog waard? 

Het zijn vragen waarop we een antwoord zullen moeten vinden. Vandaag lijden al 132.000 mensen aan dementie. De verwachting is dat het er tegen 2050 dubbel zo veel zullen zijn. Dementie wordt dus gewoon een nieuwe realiteit.

Het is lovenswaardig dat Open Vld het debat over euthanasie bij dementie wil aanzwengelen. ‘Als ik ooit dement word, mag het voor mij stoppen’, is een veelgehoord zinnetje bij zowat alle lagen van de bevolking. Uit dat zinnetje spreekt niet zozeer een doodswens, maar eerder de angst voor de ziekte zelf. Ons verstand verliezen, onze kinderen of geliefde niet meer herkennen, ons niet meer bewust zijn van de wereld rondom: het schrikt de meeste mensen heel erg af. Zo erg zelfs dat een zelfgekozen dood op dat moment ons het minst erg lijkt.

Maar wie nu een wilsverklaring opstelt en nadien dement wordt, heeft vandaag geen recht op euthanasie. Euthanasie kan alleen bij wie bij het volle verstand is. Open Vld wil dat veranderen en de euthanasievraag ook laten gelden voor wie wilsonbekwaam wordt na het opstellen ervan.

Het probleem bij wilsonbekwamen is echter dat we, net zoals in het bovenstaande verhaaltje, niet zeker zijn dat iemand die dementeert nog steeds hetzelfde wil als wat hij of zij wilde vóór hij dementie kreeg. In die context moeten we beslissen over de dood van die persoon. Dat zal een voortdurend afwegen zijn. Laten we het debat dus voeren, maar ons er ook van bewust zijn: eenvoudig zal het nooit zijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234