Maandag 08/08/2022
Maryam H’madoun. Beeld rv
Maryam H’madoun.Beeld rv

Opinie

Europees Hof beschermt religieuze diversiteit niet. Werkgevers kunnen dat wel

Maryam H’madoun is stichtend lid van Baas over Eigen Hoofd en beleidsmedewerker bij Open Society Justice Initiative in Londen. Saïla Ouald-Chaib is postdoctoraal medewerkster aan het Mensenrechtencentrum Ugent.

Maryam H’madoun en Saïla Ouald Chaib
Saïla Ouald Chaib. Beeld rv
Saïla Ouald Chaib.Beeld rv

Met haar recente arresten geeft het Europees Hof van Justitie een vrijgeleide om werknemers die religieuze, filosofische of politieke kentekens dragen te discrimineren. Zij doet dit op grond van de redenering dat bedrijven een beleid mogen voeren waarbij ze ten aanzien van klanten een neutrale indruk willen geven.

Wat het Hof niet doet is een algemeen verbod op het dragen van religieuze kentekens goedkeuren. Verboden worden enkel gelegitimeerd in functies waarbij er contact is met klanten. In de praktijk betekent dit dat werknemers, zoals moslima’s die een hoofddoek dragen of Joden die een keppel dragen, wel de job mogen uitvoeren, zolang ze maar niet zichtbaar zijn. Zichtbaar religieuze werknemers worden met andere woorden verbannen naar backoffice functies.

Deze arresten zijn omwille van verschillende redenen problematisch. Ten eerste vertrekken ze vanuit een eenzijdige kijk op neutraliteit. Wat neutraal is voor de een is dat niet noodzakelijk voor de ander. Het onzichtbaar maken van religieuze diversiteit kan bezwaarlijk neutraal worden genoemd in een samenleving, en dus ook in een klantenbestand, gekenmerkt door superdiversiteit.

Daarnaast is het problematisch dat de visie van sommige klanten, die niet geconfronteerd willen worden met zichtbare religieuze diversiteit, als basis dient voor dergelijke discriminatie. De fundamentele rechten van de werknemer om zijn of haar religie tot uiting te brengen en gelijke toegang te hebben tot de arbeidsmarkt, ontbreken volledig in dit debat. Mochten we dit arrest vertalen naar een andere discriminatiegrond, dan zou dit als onaanvaardbaar worden beschouwd. Zo zouden we - in principe - nooit toelaten dat werkgevers werknemers met een donkere huidskleur naar de back office verbannen. Noch zouden we toelaten dat werkgevers, werknemers met een beperking ergens in een bureautje verstoppen zodat klanten zich niet ongemakkelijk voelen. Waarom laten dit wel zo gemakkelijk toe als het gaat over religie?

Deze arresten zijn niet enkel problematisch voor werknemers die omwille hiervan kansen ontnomen worden. Wat hier gebeurt is dat ze vooroordelen bestendigen. Het is van het grootste maatschappelijk belang dat de cirkel van “onbekend maakt onbemind” doorbroken wordt. Dit kan enkel gebeuren als contacten tussen burgers van diverse achtergronden gestimuleerd of op z’n minst toegelaten worden in dagdagelijkse situaties zoals op de werkvloer, op school, in vrijetijdsbestedingen enz.

Hoewel het Europees Hof van Justitie als hoogste Europese instantie gefaald heeft om zichtbaar religieuze werknemers te beschermen, laat het werkgevers vrij om dat alsnog te doen. Er zijn voldoende voorbeelden van werkgevers die gelijkheid en pluralisme hoog in het vaandel dragen en de capaciteiten van werknemers belangrijker vinden dan hun religieuze overtuiging. Deze werkgevers die de diversiteit van onze samenleving weerspiegelen in hun werknemersbestand verdienen alle steun. In een samenleving geconfronteerd met vergrijzing en met een steeds diverser werknemerspotentieel, kunnen we ons al lang niet meer veroorloven om mensen te discrimineren en uit sluiten uit de arbeidsmarkt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234