Zaterdag 25/05/2019

Opinie

Europa zet zijn eigen veiligheid op het spel met vluchtelingencentra in Noord-Afrika

Beeld Diego Franssens

Youssef Kobo is sociaal ondernemer, opiniemaker en CD&V-politicus

De afgelopen weken werd voor de zoveelste keer het einde van het Merkel-tijdperk en de ineenstorting van de Europese Unie aangekondigd door verschillende opiniemakers en EU-watchers. Aanleiding deze keer was het bommetje dat CSU-voorzitter Horst Seehofer onder de Duitse regering legde. Indien de Bundeskanzlerin niet snel werk maakte van een strenger Europees migratiebeleid zou Seehofer de stekker uit de Duitse regering trekken. Het antwoord van Merkel volgde snel, een bijeengeroepen EU-migratietop die zou eindigen in een thriller van formaat. Niet door de grote doorbraken die geforceerd werden, maar wegens de vele clashes achter de schermen.

Met de laatste update van het EU-hervestigingskader willen de EU-leiders de illegale migratie via de mediterraanse route indijken. Een opvallend gegeven, aangezien de instroom van vluchtelingen en migranten de afgelopen twee jaar volledig in elkaar is gestuikt na de controversiële EU-Turkije-deal en de EU-Libië-deal.

Ontschepingsplatforms

Een van de meest opvallende voorstellen van de migratietop is het plan om zogenaamde "ontschepingsplatforms" in te richten in Noord-Afrikaanse landen. Vanuit deze veredelde vluchtelingenkampen zou beslist worden welke asielzoekers toestemming krijgen om Europa binnen te komen. Dat dit plan niet was doorgenomen met de landen waar de kampen zouden worden opgericht, laat staan dat hun mening werd gevraagd, bleek voor de EU-leiders geen bezwaar. Het moet voor hen dan ook een grote shock geweest zijn toen Marokko, Tunesië en Egypte lieten weten zich niet geroepen te voelen om Europa’s migratievraagstuk op te lossen.

Dat de EU eindelijk werk maakt van een duurzaam veiligheids- en migratiebeleid is een goede zaak. Toch vallen er veel kanttekeningen te plaatsen bij het voorstel om opvangcentra te creëren in Noord-Afrika. Hoe verantwoord is het om permanente vluchtelingenkampen aan onze buitengrenzen te organiseren in landen die nog worstelen met de naweeën van de Arabische Lente? In Marokko nemen de clashes tussen de Hirak-beweging en de overheid toe, Libië is na de val van Khadafi een failed state met drie verschillende regeringen en 1.700 gewapende milities die elkaar bestrijden en Egypte is slechts één crisis verwijderd van een totale implosie sinds de militaire coup van generaal Sissi. Het spreekt voor zich dat grootschalige vluchtelingenkampen de regio nog verder zouden destabiliseren.

Slavenkampen

Daarnaast blijft de vraag hoe Europa de mensenrechten van asielzoekers kan garanderen in de vluchtelingenkampen in deze regio. Alle beoogde landen scoren abominabel slecht op de Universal Human Rights Index van de Verenigde Naties. Libië haalde vorig jaar nog het wereldnieuws met moderne slavenkampen en vorige week raakte bekend dat Algerije de afgelopen jaren meer dan 13.000 vluchtelingen had gedeporteerd naar de Sahara-woestijn.

De gebrekkige kennis van de regio door de voorstanders van deze opvangkampen kan zware gevolgen hebben. Zo zijn er maar weinigen zich bewust zijn van het feit enkelen van de dodelijkste terreurgroepen – IS, Al Qaida, Boko Haram, taliban en Al Shabab – die de afgelopen decennia in Afrika en het Midden-Oosten zijn ontstaan in de marge van gelijkaardige conflicten en stevig konden groeien dankzij rekrutering in vluchtelingenkampen, gesloten centra en gevangenissen. Vluchtelingenkampen in autoritaire staten waar de zwaksten in de samenleving brutaal onderdrukt worden, hebben in het verleden al vaker geleid tot explosieve situaties. Koppel daar nog eens aan dat de Sahel zich de laatste jaren heeft ontwikkeld tot het nieuwe toevluchtsoord van het internationaal jihadisme en je beseft dat Europa met vuur aan het spelen is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.