Woensdag 03/03/2021

OpinieLieven Jonckheere

Er zitten geen psychoanalytici in de tuchtraad van de psychologencommissie

Seksuologe en therapeute Kaat Bollen. Beeld BELGA
Seksuologe en therapeute Kaat Bollen.Beeld BELGA

Lieven Jonckheere is docent psychologische vakken UGent. Psychoanalyticus, lid van Kring voor Psychoanalyse van The New Lacanian School

In de mist die zovelen met kinderlijk plezier rond de zaak Bollen spuien, zou ik toch graag één ding duidelijk maken. En dan mag men in deze inderdaad amusementsarme corona-tijden verder rustig uit de bol blijven gaan. Middenin het pseudoleutige stuk dat hij aan de zaak weidt, schreeuwt senior writer Joël De Ceulaer het plots uit: “Er zitten psychoanalytici in de Psychologencommissie! De Psychologencommissie is tot in alle cellen geïnfecteerd door de psychoanalyse!” (DM 16/1) En dat zou dan meteen ook verklaren, zo suggereert hij eenmaal bekomen, waarom mevrouw Bollen door de Tuchtraad van die Psychologencommissie als way too sexy berispt is geworden.

Ik moet zeggen dat ik daar, als psychoanalyticus, ook geweldig van geschrokken was. Niet zozeer van die berisping van mevrouw Bollen als wel van die alomtegenwoordigheid van de psychoanalyse. En dus ben ik dat onmiddellijk gaan checken en dubbelchecken. En wat blijkt? “Er zitten geen psychoanalytici in de Psychologencommissie, en dus ook niet in die Tuchtraad!” Niemand van de leden heeft een door een psychoanalytische vereniging erkende vorming tot psychoanalyticus genoten, niemand is lid van een psychoanalytische vereniging. En er is zelfs niemand die pretendeert van psychoanalyticus of -ca te zijn. Één iemand heeft, zoals het merendeel van de universitair geschoolde psychologen, wel eens een bijkomende opleiding in de zogenaamde ‘psychoanalytische psychotherapie’ gevolgd. Naast gezinstherapie, cognitieve gedragstherapie en coaching en seksuologie en tabakologie en creatief schrijven en dies meer. Maar voor De Ceulaer is het blijkbaar voldoende dat het woord ‘psychoanalyse’ valt, opdat hij, als door een bij gestoken, in alle kieren en spleten van de geledingen van onze maatschappij psychoanalytici zou horen zoemen. Hij had het inderdaad even goed kunnen uitschreeuwen dat de Tuchtraad van de Psychologencommissie door coaches, seksuologen, tabakologen, journalisten en ander gespuis geïnfecteerd is.

De vraag stelt zich dan ook wat De Ceulaer eigenlijk onder ‘psychoanalyticus’ verstaat en waar hij zijn zogenaamde kennis van en vooral ook zijn rabiate haat tegenover de psychoanalyse vandaan haalt. Weten wat een psychoanalyticus is, doet ie in elk geval al niet. Maar hij heeft blijkbaar ook geen flauw benul van wat de psychoanalyse juist zegt en doet. Zo bijvoorbeeld de idee “dat je misbruik kunt verdringen, waarna het zich openbaart in de vorm van andere symptomen”: afgezien van de onbegrijpelijke formulering is dat, tegengesteld aan wat De Ceulaer beweert, in elk geval niet wat Freud denkt maar zet Freud zich, met alle psychoanalytici die naam waardig, juist tegen dit soort psychologiserende simplismen af. Het is mij overigens ook een raadsel waarom in deze context zonodig naar Mattias Desmet moest verwezen worden. Wat die zegt, heeft niets met de zaak-Bollen te maken. En dat is ook niet door de psychoanalyse geïnspireerd: voor zover ik weet, is deze professor in de psychologie, met zijn gedegen kennis van de statistiek, geen psychoanalyticus.

Ik zou met een uitnodiging tot dialoog willen eindigen, met een vraag aan mevrouw Bollen: heeft u het gevoel, beste Kaat, dat uw zaak met Joëls interventie is gebaat, omdat u inderdaad de tempel van de universitaire psychologie zou uit gegeseld zijn door een clubje van psychoanalytici dat nog altijd gedateerde pseudowetenschap bedrijft”?

Naschrift

Geachte heer Jonckheere. Dank voor uw reactie. En dan nu de feiten, die iedereen kan controleren. In de plenaire vergadering van de Psychologencommissie zijn drie beroepsfederaties vertegenwoordigd, waarvan er eentje luistert naar de naam L’Association des Psychologues Practiciens d’Orientation Psychanalytique. Tevens kunt u vaststellen dat de Nederlandstalige kamer van de Tuchtraad drie effectieve raadsleden telt, waarvan twee (Ellen Bisschop en Ingrid De Paep) op hun fiche vermelden dat ze een opleiding ‘psychoanalytische psychotherapie’ gevolgd hebben. Mevrouw Bisschop deed dat trouwens aan de UGent, waar u zelf doceert. Op de fiche van Mattias Desmet, uw collega aan de UGent, kunt u lezen dat hij ‘gepassioneerd’ is ‘door psychoanalytische praktijken in het bijzonder’. Hij schrijft ook weleens voor het vakblad Psychoanalytische Perspectieven. Als u dit stuk online leest, kunt u bij elke verwijzing doorklikken op de hyperlinks. Steeds tot uw dienst. Vriendelijke groet. (JDC)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234