Donderdag 21/11/2019

Standpunt

Er zijn redenen om aan te nemen dat wij hier en nu een enigszins reactionaire periode meemaken

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur

Twee berichten. ‘Verzet tegen euthanasie bij psychisch lijden neemt toe.’ Alsook: ‘Zes op de tien Belgen willen geen zone 30 in stad.’

Het is riskant om met anekdotes een lijn te trekken. Toch zouden de berichten illustratief kunnen zijn voor een tijdgeest waarin progressieve verworvenheden onder druk staan.

Alleszins komt de tegenreactie niet uit de lucht vallen. De waardering voor een liberale euthanasiewet lijkt niet meer zo breed als ze ooit was. Ook de consensus over de wenselijkheid van autoluwte in de stad zou weleens minder groot kunnen zijn dan soms aangenomen wordt. Dat hoeft geen probleem te zijn. Het is uit de botsing van ideeën dat vooruitgang ontspruit.

In een essay in de eindejaarskrant stelde collega Joël De Ceulaer overtuigend dat de pijl van de tijd richting morele vooruitgang wijst. Dat klopt. Het heeft ons in dit land onder meer de afschaffing van de doodstraf en het algemeen stemrecht opgeleverd. Dat blijft (hopelijk) nog wel even verworven.

Terugslag

Toch kan er op korte termijn een terugslag optreden. Er zijn redenen om aan te nemen dat wij hier en nu zo’n enigszins reactionaire periode meemaken.

Ander actueel voorbeeld. Meer gelijkwaardigheid tussen man en vrouw is de grote hedendaagse morele stap voorwaarts. De strijd tegen seksuele intimidatie onder de #metoo-vlag is er de speerpunt van.

Toch zou het kunnen dat ook daar een kloof zit tussen de vaak publiekelijk gehoorde opinies die veeleer progressief zijn en de meer behoudende private opinie van velen. Een terugslag kan dan volgen.

In Frankrijk eist een collectief prominente vrouwen, onder wie actrice Catherine Deneuve, het recht op voor mannen om zich vrijpostig te gedragen. In hun nuance houden ook zij een progressief en zelfs feministisch pleidooi, voor seksuele vrijheid. Hun oproep staat wel in schril contrast met de #metoo-bekroning bij de Golden Globe Awards.

De Franse tegenreactie zal vast en zeker ook door conservatievere stemmen bejubeld worden, als nieuw wapen in hun cultuuroorlog. Conservatieven zijn die strijd (tijdelijk) aan het winnen. Alleszins gaan zij die strijd energieker en assertiever aan. Dat blijkt maar weer uit de genadeloosheid waarmee rechtse krachten op sociale media jagen op een nieuwe, jonge VRT-medewerkster omwille van wat oude tweets.

Progressieven voeren de cultuurstrijd graag met morele argumenten. Dat lijkt niet langer te voldoen. Je overtuigt er enkel een krimpend eiland van gelijkgezinden mee.

Laat er geen misverstand over bestaan: vooruitgang in zelfbeschikking, verkeersveiligheid, of gelijkwaardigheid blijven de strijd meer dan waard. Maar wie wil zegevieren zal met ‘politieke’ argumenten opnieuw terreinwinst moeten boeken. En geen genoegen nemen met applaus uit de eigen supportersschare. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234