Maandag 23/09/2019
Beeld Bob Van Mol

Column

Er zijn geen drie Rode Duivels die een traan wegpinken bij de nationale hymne. Identificatie met vlag en volk is iets voor Mexicanen en Argentijnen

Dissidentie mag ook, onder die vlag vaart Hugo Camps elke donderdag.

Ik rijd door de Dorpstraat, kijk omhoog en zie ineens vlaggen wapperen uit ramen en balkons. Belgische vlaggen. In mijn persoonlijk leven heeft de vlag elke betekenis verloren, maar toch ben ik nu even ontroerd door die tricolore dundoeken. Er ontstaat zelfs een band. Ik voel me mee verkleuren in zwart, geel en rood, iets wat ik sinds mijn kinderjaren niet meer had gekend.

De kleurencompositie van de Belgische vlag krijgt even de vleugels van een symfonie. Uit esthetisch oogpunt is de nationale driekleur niet te overtreffen, al helemaal niet door de Vlaamse Leeuw. Alleen de Argentijnse vlag heeft nog meer verfijning van kleur en motief.

Wij zijn geen volk van vlaggen en kransen. De Belgische vlag bestaat alleen vanuit een achtergrond. Wanneer ze omarmd wordt door sporters en kunstenaars of voor ingebeelde verbondenheid op een dodenakker zorgt. Het is passieve symboliek, zonder veel wervende kracht.

Het hele jaar zie je het tricolore kleinood aan afgebladderde gevels van regeringsgebouwen en partijhoofdkwartieren wapperen. Het beroert geen mens. Eerder spoorslag voor aversie. Zoals het ook zo ten hemel schreiend is wanneer Didier Reynders in buitenlands gezelschap de ouwe Belg gaat uithangen. Loze retoriek, zonder hart.

Ik geloof Jan Vertonghen in zijn warme gevoelens bij het draperen van de vlag rond zijn natte lijf. Jan heeft historisch perspectief, dat zie je ook aan zijn passes. Maar er zijn geen drie Rode Duivels die een traan wegpinken bij het spelen van de nationale hymne. Identificatie met vlag en volk is iets voor Mexicanen en Argentijnen. En voor Duitsers, uiteraard.

De romantisering van nationalisme in sport of kunst berust op drijfzand. Allicht zijn er freules die zich verontrust afvragen of België met de toenemende Europese eenwording zijn vlag mag behouden. Geef de dames een kopje thee en het ongemak verdwijnt als sneeuw voor de zon. Sommige nobiljons zijn te pathetisch in hun koestering van de driekleur. Ik ken er een die de Belgische vlag pontificaal in het midden van zijn voortuin laat wapperen over alle gewassen heen. Is het gemeend? Niet als hij aan de onderhandelingstafel zit met zijn favoriete stam: Britten.

Er is ook goedaardig nationalisme, in voetbalstadions en tijdens Touretappes. Dan ontvouwt zich het festival van miniatuurvlaggetjes. Altijd mooi, beschilderde wangen en handen in driekleur. Maar het zegt verder weinig over België/­La Belgique. Het is vooral opsmuk, bedoeld om deel te zijn van het feestgedruis. Het is geen teken van verinnerlijking van land en volk. Daarom is het zo grotesk dat N-VA-politici huiverig blijven voor massafeesten rond de Rode Duivels. Vlagvertoon is zelden een geesteshouding, het is meer amusement.

In sommige landen bestaat er een ministeriële richtlijn voor een vlaggenprotocol. Als het bij ons al zou bestaan dan hebben voetballers daar geen weet van. Hebben wij een vlaggendocumentatiecentrum? Hand op de borst en salueren naar de maan, veel meer vlagliturgie kom je niet tegen. Er wordt ook niet meer gehuild bij het spelen van het volkslied.

Met de vlag in de hand de dood tegemoet, vergeet het. Wij, bourgondiërs, hangen aan het leven.

Ik stel voor dat we ons tegen half juli nog gauw even bijscholen om de Rode Duivels waardig te kunnen ontvangen. Front maken naar de vlag on top wordt helaas niet meer aangeleerd. In Latijns-Amerika vinden ze dat verbijsterend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234