Dinsdag 26/05/2020
Carl Devos.Beeld DM

ColumnCarl Devos

Er wordt nu een rekening vereffend met Maggie De Block

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Corona is een superlatief van voortschrijdend inzicht. Dat geldt evenzeer voor de evaluatie van het politiek beheer van deze crisis. De initiële gematigde waardering slaat om in aanzwellende kritiek. Ook bij wie de regering en haar volmachten steunt. De eendracht is fake. Ook onder de taalgrens groeit het besef dat Wilmès II niet toekomstbestendig is. Zelfs al zegt MR-voorzitter Bouchez in De Standaard dat de politieke crisis zich enkel in Vlaanderen voordoet. Bij de PS denken ze daar anders over. Het gaat om meer dan het vel van Maggie De Block (Open Vld), die daar – en ook meer in Vlaanderen – zwaar onder vuur ligt. Volgens de Nederlandsonkundige unitaire Bouchez is dat omdat De Block in het Frans te weinig woorden gebruikt.

Het besparingsbeleid van Michel I wordt De Block daar zwaar aangerekend. Ze wou te veel aan gevestigde belangen raken. Er wordt nu een rekening vereffend. Al is er ook een communautaire reflex: Sophie Wilmès liet als begrotingsminister van Michel I een budgettaire catastrofe na, maar is er nu een held.

Het ontstellende gebrek aan test- en beschermingsmateriaal mag een (collectieve) blunder genoemd worden. Die, te gepasten tijde, grondig onderzocht moet worden. Er zijn veel te weinig maskers voor wie ze nodig heeft: dat kost letterlijk mensenlevens. De stock die er was liet men verloren gaan en werd nooit aangevuld. Nu pas, vrij laat, wordt nagegaan of productie in eigen land kan. Ondertussen is bekend dat ruim tien jaar geleden (2006, 2009) gepleit werd voor een strategische stock en vrij veralgemeend gebruik van mondmaskers. Ook door experts en politici die vandaag iets anders vertellen. Niets is effectiever en efficiënter dan quarantaine en sociale afstand, mondmaskers zijn helemaal niet zaligmakend. Maar als ze er zouden zijn, had men allicht uitgelegd waarom en wanneer we er best een dragen. Veel mensen voelen dat er in het mondmaskerverhaal iets niet klopt. Dat voedt wantrouwen.

Ruis op de communicatie

Ook door de groeiende ruis op de communicatie: politici en experts spreken elkaar (onderling) tegen. Experts moeten ver buiten hun expertise treden. Het zijn alomtegenwoordige beleidsmakers onder de politici en op hun terrein. Dus onderwerp van kritiek. Volgens de nieuwe censoren mag evenwel aan hun woord niet getwijfeld worden, in naam der eendracht en van de volksgezondheid. Die soms verstikkende nood aan eenduidigheid vertoont ook repressieve neigingen. Een democratie wordt niet plots een politiestaat, maar kruipt zachtjes, langs verschuivende grenzen, daarnaartoe. In naam der eenvormige interpretatie van wat vaak discretionair geïnterpreteerd moet worden. Sommige regels zijn moeilijk te begrijpen. Meer repressie om ze af te dwingen leidt niet tot meer draagvlak, in deze crisis het belangrijkste instrument. De curve wordt net op tijd vlakker, de aanvaarding van strengere maatregelen zou wel eens moeilijker kunnen verlopen. Dat vraagt weer meer repressie, enzovoorts.

Door gepast crisisbeleid lijkt de ineenstorting van ons zorgsysteem vermeden. Dat is cruciaal. De dagelijkse communicatie over de stand van zaken is helder en geruststellend. Er is veel goed gedaan. Maar niet alle Belgische cijfers zijn goed. Hier zijn relatief veel doden. Toen al duidelijk was hoe erg corona was, keerden velen uit besmettingshaarden terug, zonder voldoende begeleidende maatregelen. Het is met dit beleid zoals met al het andere: het is niet alleen goed of slecht, het is veel tegelijk.

Het politieke dal

Als de coronapiek is bereikt, gaapt het politieke dal. De broze, geproclameerde eendracht brokkelt af. Elke dag komt die andere crisis meer in beeld: de economisch-budgettaire en sociale ramp. De brand woedt nog te hevig om alle schade te overzien. Maar die oogt indrukwekkend: een begrotingstekort van over de 30 miljard, de grootste klap voor de Belgische economie (op de oorlogsjaren na) in meer dan honderd jaar. De tien volmachtenpartijen zijn verdeeld over de aanpak daarvan. Er zit te veel volk aan de knoppen. Van hen moet geen slagkrachtig sociaal-economisch langetermijnbeleid verwacht worden. Het is dringend tijd om na de snelle acute ingrepen grondiger na te denken over consistente en slimme economische crisismaatregelen. Het kostbare geld doordacht besteden, waar het het meest rendeert. Weerstaan aan de druk om nu snel wat uit te delen. Dat vergt een plan.

Uiteraard mogen mensenlevens veel geld kosten, maar sommigen geven de indruk dat al die schulden niet zo’n groot probleem zijn: iedereen heeft ze, banken of Europa kopen ze wel op of zullen grote programma’s openen. Misschien, een beetje. Eén ding is zeker: wij en onze kinderen zullen ze grotendeels zelf moeten terugbetalen. Met welke inkomsten, hervormingen en besparingen? Er moet snel een volwaardige regering komen met een krachtige visie en strategie voor dat crisisbeleid, dat we allicht dertig jaar afbetalen. In naam van de eendracht iets anders beweren of doen is onverantwoord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234