Zaterdag 27/02/2021
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Er moet een middenweg mogelijk zijn tussen adoptieverbod en adoptie-industrie

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Wie het debat voert over (interlandelijke) adoptie, doet dat best met enige nederigheid en empathie. Talrijk zijn de verhalen van gelukkige kinderen en gelukkige gezinnen. In de meeste gevallen vertrekt adoptie vanuit de wens om iets goeds te doen voor iemand in de wereld, gekoppeld aan de wens om een gezin uit te breiden.

Dat neemt niet weg dat de wereld recentelijk ook een minder idealistische en meer realistische kijk op adoptie gekregen heeft. Het is een kijk waarin er geen taboe meer rust op de eveneens talrijke verhalen over mislukking, over gebroken families, over kinderen met een verscheurde identiteit en een soms onpeilbaar verdriet. Een kijk ook waarbij de verantwoordelijkheid bij falen niet meer eenzijdig bij zogezegd ‘ondankbare’ of ‘onhandelbare’ kinderen wordt gelegd. Zoals Prakash Goossens het al in deze krant verwoordde: “Die schaduw draag ik met me mee, ondanks het geluk, een warm nest, de positiviteit en de glimlach.”

Door die bredere kijk is ook het perspectief op het idee van adoptie zelf grondig veranderd, mede dankzij de inspraak van ervaringsdeskundigen. We weten nu dat adoptie in historisch opzicht soms een instrument van kolonisatoren was om macht te vestigen en dat het vandaag een sector is met een soms duistere rand van handel in kinderen, die in sommige gevallen weggenomen of ronduit ontvoerd zijn uit de ouderlijke schoot. Dat alles heeft er toe geleid dat alvast Nederland tot nader order stopt met interlandelijke adoptie.

Moet België/ Vlaanderen volgen? Het is alleszins een discussie waard. Ook al is het in ruime mate een principiële discussie, want om allerlei redenen blijft het aantal interlandelijke adopties in werkelijkheid al erg beperkt.

Voorop in deze discussie hoort het recht van het kind te staan – wat al iets helemaal anders is dan het recht op een kind. Bekijk je de kwestie vanuit het standpunt van de betrokkene dan ontkom je niet aan de conclusie dat een adoptie naar een verafgelegen land een wel heel verregaande en meestal onomkeerbare ingreep is in het leven van een kind. Dat kinderen geen enkele vorm van inspraak hebben in die operatie wringt tegen het rechtsgevoel.

Anderzijds worden de rechten van kinderen ook geschonden door ze achter te laten in een omgeving die enkel ontbering of verwaarlozing in het vooruitzicht stelt. Tussen adoptieverbod en adoptie-industrie zou een middenweg gevonden moeten kunnen worden, met oplossingen in de herkomstlanden zelf. Dat kan bijvoorbeeld door met ‘donorouders’ een netwerk van adequate en kleinschalige kinderzorg op te zetten in de betrokken landen. Dergelijke vormen van toegepaste ontwikkelingssamenwerking combineren een hedendaagse visie op kinderrechten met de blijvende zorg om kinderbescherming. Het verzoent voortschrijdend inzicht met mededogen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234