Maandag 29/11/2021

Thomas L. Friedman

Er kan uit deze verkiezingen nog iets goeds komen

Donald Trump lijkt paradoxaal genoeg de weg te bereiden voor een nadenkende centrumrechtse partij. Beeld © reuters
Donald Trump lijkt paradoxaal genoeg de weg te bereiden voor een nadenkende centrumrechtse partij.Beeld © reuters

Thomas L. Friedman is columnist van The New York Times.

Ik denk dat de grootste motor achter het succes van Donald Trump het gevoel is van veel Amerikanen dat onze politiek totaal vastzit. Er is een verlammend gevoel van 'klem zitten' - en de fantasie die Trump verkondigt is dat hij het zwaard uit de steen kan trekken en deals kan maken.

Maar de grootste verantwoordelijkheid voor dit 'klem zitten' ligt bij de Republikeinse partij. Toen de Republikeinse leider in de Senaat in 2010 zei: 'Ons belangrijkste doel is dat president Obama maar één termijn aanblijft', beschreef hij de dominante strategie van de Republikeinen sinds 2008. De partij stopte met serieus nadenken over alternatieven. En in die leegte stapte Trump.

Ik leg nu de laatste hand aan een boek dat deels gaat over het keerpunt dat we bereikten in 2007. In dat jaar kwam Apple met de iPhone, het begin van de smartphone/app-revolutie. Eind 2006 had Facebook zijn deuren voor iedereen geopend; Google kwam uit met het besturingssysteem Android in 2007; Twitter begon als zijn eigen platform in 2007; Amazon kwam met Kindle in 2007. Airbnb begon in 2007.

Kortom, aan de vooravond van Obama's presidentschap gebeurde er iets groots: alles werd gedigitaliseerd en mobiel gemaakt, en dat veranderde de economie. Heel veel dingen werden tegelijkertijd opeens heel erg snel. Het was precies het moment waarop we met dubbele inzet onze succesformule moesten aanpassen aan een nieuw tijdperk - met meer kansen voor levenslang leren voor elke werknemer, betere infrastructuur om de handel te bevorderen, betere regels om het nemen van risico's te stimuleren en roekeloosheid te voorkomen, beter immigratiebeleid om 's werelds slimste mensen aan te trekken, en meer door de overheid gesubsidieerd onderzoek om de grenzen van de wetenschap te verleggen en nieuwe gewassen in te zaaien om later een nieuwe generatie start-ups te kunnen oogsten.

Dat was de echte grote deal die we nodig hadden. In plaats daarvan kregen we de economische instorting van 2008. Dat was het moment waarop een groot deel van het publiek gedesoriënteerd raakte - en de deur open kwam te staan voor populisten met simpele antwoorden. Weg met immigranten, beëindig de handel met China, schaf alle banken af, en onze zorgen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Het is nonsens.

We hebben een sterke economie gekregen door democratie en kapitalisme. We zijn rijk geworden als land door handel. We zijn slim en machtig geworden als land door immigratie. We zijn eerlijk geworden als land door onze socialezekerheidsuitkeringen. Als je president wilt worden en je gelooft niet in al die zaken, dan zit je ernaast - en hoop ik dat je zult verliezen.

Maar als je voor al deze dingen bent zoals ze nu zijn, zit je er ook naast. Ze moeten allemaal hervormd worden. Het is duidelijk: vrijhandel met China heeft meer mensen pijn gedaan dan aanvankelijk gedacht. Immigratie van laag opgeleiden heeft meer Amerikaanse werknemers schade berokkend dan we helemaal begrepen hebben. Het is duidelijk: onze sociale uitkeringen moeten worden hervormd. Het is duidelijk: een kapitalisme dat meer door machines en robots wordt voortgestuwd, plaatst alle werkenden voor nieuwe uitdagingen.

We kunnen al die uitdagingen aan als we onze hoofden en handen bij elkaar steken. Maar voor dat kon gebeuren, moest eerst deze versie van de Republikeinse partij vernietigd worden, opdat een nadenkende centrumrechtse partij kan opstaan. Als Trump dat heeft gedaan, heeft hij het werk van de Heer gedaan. We hebben ook Democraten nodig die een centrumlinkse partij vormen, en moeten Bernie Sanders de partij niet richting extreemlinks laten trekken. Als beide gebeuren, kan er nog iets goeds komen uit deze verkiezingen.

null Beeld RV
Beeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234