Vrijdag 01/07/2022
Mark Coenen. Beeld DM
Mark Coenen.Beeld DM

ColumnMark Coenen

Er is niets tegen een goeie metafoor en dat is de oorlog in Vietnam, zeker voor boomers

Mark Coenen is columnist.

Mark Coenen

Krap twee weken duurde het voor iemand de inval in Oekraïne ging vergelijken met de oorlog in Vietnam en die iemand is niet van de minsten: hij heet Stephen King en hij schrijft bijzonder populaire horrorverhalen. Of dat een referentie is weet ik niet en of hij voldoende autoriteit en inzicht heeft in de allure en de afloop van het conflict al helemaal niet, maar hij was wel de eerste.

Romanschrijvers beschikken door de band over beduidend meer fantasie dan over inzicht in geopolitiek: tenminste, daar ga ik van uit. Ik ben jaloers op het sprekende gemak waarmee sommigen een veelsporig en door propaganda uit alle windstreken vervuild conflict kunnen definiëren in 280 tekens of daaromtrent: een oorlog is duidelijk niet voor twijfelaars, nuance is voor later. Of voor nooit.

“Kom vanavond met verhalen hoe de oorlog is verdwenen, en herhaal ze honderd malen: alle malen zal ik wenen”, dichtte Leo Vroman ooit.

Politici van dubieus allooi schuiven aan bij de grens in Polen, hopend op een passage in Het journaal.

Er is niets tegen een goeie metafoor en dat is de oorlog in Vietnam, zeker voor boomers. Stephen King is er een. Hij ontsnapte aan de legerdienst in Zuidoost-Azië omdat hij slechte ogen en een te hoge bloeddruk had. Hij had ook geen tijd: hij moest protesteren tegen de oorlog.

Die kwam toen al elke dag tot ons via Het journaal, toen nog in bibberend zwart-wit, begeleid door metalige stemmen en de muziek van Jimi Hendrix, later verbeeld en verbloemd in Oscars winnende films: Apocalypse Now, The Deer Hunter en Good Morning America, to name a few.

Vietnam was de eerste rock-’n-rolloorlog. Niet alleen daarom blijft hij leven in onze herinnering, maar ook omdat wij geen grotere oorlog meemaakten in onze jeugd. Omdat die oorlog, met enige overdrijving, als een nat deken boven onze jonge dagen hing zonder dat we er zelf veel last van hadden: daarvoor was de afstand gelukkig groot genoeg. Bommen die ver weg vallen kunnen ons niet veel bommen.

Misschien is de juiste definitie van de door zovele populisten misbruikte mantra ‘afspraak met de geschiedenis’ dan ook: alles is al geweest en komt willens nillens terug. Ook oorlog.

Er zijn veel parallellen te trekken tussen Vietnam en de oorlog in Oekraïne en bij uitbreiding tussen alle oorlogen: de perfide mechaniek van massavernietiging in naam van de eigen waarheid is altijd dezelfde. Elke oorlog begint ongeveer zoals die in Vietnam. Resultaat: de zinloze dood van velen. Niemand wint, behalve de wapenindustrie.

De oorlog in Vietnam duurde twintig jaar en kostte het leven aan 2,5 miljoen mensen. Er werd gretig geëxperimenteerd met chemische wapens: Agent Orange verwoestte de natuur, kinderen werden groot in loopgraven. Tot vandaag betaalt het land zijn oorlogsschuld af aan China en Rusland.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234