Maandag 18/11/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt

Er is niets progressiefs aan het wegrelativeren van het belang van taalkennis

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Onderzoek na onderzoek toont aan: kinderen met een andere thuistaal hebben het gemiddeld moeilijker om goed te presteren op school. Daar is ook een verklaring voor: niet alleen moeten die kinderen zich vaker opwerken uit een sociaal-economisch kwetsbare positie, ze kunnen ook moeilijker inhaken op de onderwijstaal omdat ze, buiten school, weinig in contact komen met die taal.

Die dubbele handicap valt maar moeizaam te overwinnen zonder extra aandacht. Het gevolg is ernaar: het onderwijs kan zijn cruciale rol als motor van sociale mobiliteit en vooruitgang te weinig spelen, potentiële talenten blijven onderbenut en kinderdromen raken gefnuikt. Scholieren slepen, jaar na jaar, hun taalachterstand mee in een onderwijssysteem dat, noodgedwongen, een oogje dichtknijpt. Tot taalachterstand een taalgebrek geworden is, en het te laat is om er nog wat aan te doen.

Toch is taalachterstand van migrantenkinderen een nog altijd onderschat deel van de verklaring voor de grote verschillen in leerprestaties in het Vlaamse onderwijs. Dat wil zeggen: het besef dat die verschillen er zijn, is er wel, maar de gehanteerde aanpak ervan, blijkt, ondanks veel engagement en goede wil, onvoldoende effectief te werken.

Vanzelfsprekend

Het is jammer dat ook die vaststelling voorwerp geworden is van een identitaire stellingenoorlog tussen links en rechts. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat taalkennis essentieel is voor al wie een rol in een samenleving wil opnemen. Gebrek aan taalkennis sluit uit. Er is niets progressiefs aan om dat weg te relativeren. De strijd voor taal is bij uitstek een sociale strijd.

Het valt te begrijpen dat er schroom is om groepen gezinnen en kinderen te stigmatiseren door hen een apart onderwijstraject voor te schotelen. Apart riekt naar apartheid, en daar blijven we inderdaad beter zo ver mogelijk van weg.

Tegelijk valt moeilijk te ontkennen dat meer aandacht en meer aandrang bij de taalverwerving wenselijk is. Daarbij mogen gerust de taboes aan weerszijden sneuvelen.

Moeten we in een kramp schieten bij elk woord Arabisch, Pools of Frans op school? De wetenschap zegt overtuigend van niet, omdat zelfvertrouwen over de thuistaal juist helpt bij het aanleren van een nieuwe taal. Welaan, dan.

Maar ook: misschien is het voorstel van minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) om een taaltoets bij kleuters in te voeren nog onvoldragen. En mogelijk gaat het te ver om kinderen met achterstand in een aparte klas onder te dompelen in een taalbad. Maar voorop mag wel staan dat de achterstand best zo snel mogelijk opgespoord wordt en met de nodige energie wordt weggewerkt. Dat is vandaag een reëel probleem. Of de minister die dat ook vindt nu een nationalist is of een socialist (zoals Frank Vandenbroucke al ruim tien jaar geleden deed) zou er niet mogen toe doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234