Zaterdag 25/09/2021
Paul De Grauwe. Beeld DM
Paul De Grauwe.Beeld DM

ColumnPaul De Grauwe

Er is niet veel positiefs te vertellen over het economische beleid van Trump

Paul De Grauwe is professor aan de London School of Economics. Zijn column verschijnt tweewekelijks.

Nogal wat waarnemers zijn van oordeel dat, ondanks het wanbeleid (of afwezigheid van beleid) in vele domeinen, Donald Trump toch relatief goed scoort met zijn economisch beleid. Is dat wel zo?

Bij zijn aantreden vier jaar geleden beloofde Trump een groot publiek investeringsprogramma. Dat is bij een belofte gebleven, met het gevolg dat het publieke domein in de VS verder aftakelde. Trump beloofde ook dat hij de personen- en vennootschapsbelastingen drastisch zou verminderen. Hij hield zijn belofte. De personenbelastingen van de meeste Amerikanen daalden. Die daling was het scherpst voor de hoogste inkomens, die nu een lager percentage van hun inkomen moeten afstaan aan de fiscus dan de modale Amerikaan. Het tarief van de vennootschapsbelastingen daalde van 35 naar 21 procent. Dat moest een boom in investeringen losmaken, die de economische groei zou bevorderen en grote terugverdieneffecten zou creëren.

Daar is niets van in huis gekomen. De jaarlijkse groei van de investeringen gedurende 2017-2019 bleef op hetzelfde niveau hangen als tijdens het tweede mandaat van Obama, namelijk 3,6 procent. Er was geen sprake van meer economische groei. Die bedroeg 2,5 procent gedurende 2017-2019 in vergelijking met 2,3 procent tijdens het tweede mandaat van Obama. Noteer dat met het coronajaar 2020 erbij de groei onder Trump veel lager zou zijn dan onder Obama, maar zo’n vergelijking zou niet fair zijn.

Waarom hebben de belastingverlagingen, vooral die van de vennootschapsbelastingen, geen boom verwekt in investeringen? De vraag is ook belangrijk voor België, dat een gelijkaardige vermindering van de vennootschapsbelastingen heeft doorgevoerd. Het antwoord is dat de Amerikaanse bedrijven de toegenomen winsten vooral hebben aangewend om meer dividenden uit te betalen en om massaal hun eigen aandelen in de markt op te kopen. Dat laatste zorgde ervoor dat de aandelenkoersen snel stegen. En vermits de vergoeding van het topmanagement gelinkt is aan de aandelenkoersen konden de gelukkige CEO’s hun reeds exorbitante vergoedingen nog opdrijven.

De pineut was de Amerikaanse schatkist, die de inkomsten uit de vennootschapsbelastingen scherp zag dalen. Van terugverdieneffecten is er niets te bespeuren. Het gevolg van dit belastingbeleid is dat het budgettaire tekort reeds voor de coronaschok verdubbelde in vergelijking met het tekort dat Trump erfde van Obama.

De Trump Building in Wall Street, New York. De belastingverlagingen van president Trump hebben vooral geleid tot meer dividenden voor aandeelhouders. Beeld Getty Images
De Trump Building in Wall Street, New York. De belastingverlagingen van president Trump hebben vooral geleid tot meer dividenden voor aandeelhouders.Beeld Getty Images

Trump beloofde met zijn ‘America first'-beleid de industriële jobs terug naar Amerika te brengen en het handelstekort terug te schroeven. Hij liet er geen gras over groeien. Producten uit China en de Europese Unie werden aan fikse importtarieven onderworpen, met tot gevolg een handelsoorlog met China en de EU die tegenmaatregelen namen. Dat beleid heeft geen industriële jobs teruggebracht naar Amerika. De kans is zelfs groot dat het tot nog meer verlies aan industriële tewerkstelling zal leiden omdat de hoge importtarieven op staal en aluminium vele exporterende Amerikaanse industriële bedrijven opzadelt met extra kosten.

Ook de belofte dat het handelstekort zou dalen is niet uitgekomen, integendeel. Dat heeft veel te maken met de tegenmaatregelen van China en de EU, die de Amerikaanse export hebben geschaad.

Senaatszetels

Er is dus niet veel positiefs te vertellen over het economische beleid van de Trump-administratie. Wat mogen we verwachten van de nieuwe Biden-administratie?

Het antwoord op die vraag zal sterk afhangen van wat er met de Amerikaanse Senaat gebeurt. Als de Republikeinse meerderheid wordt behouden, dan is de kans groot dat de Republikeinen alles zullen blokkeren zoals ze dat deden tijdens het tweede mandaat van Obama. Biden zal er dan nauwelijks in slagen grote delen van zijn economisch programma door te voeren.

Alles wordt anders als in januari de twee Senaatszetels uit Georgia naar de Democraten gaan. In dat geval halen de Democraten, met de hulp van vicepresident Harris, een meerderheid en gaan de deuren open voor een nieuw economisch beleid. Een groot publiek investeringsprogramma wordt dan mogelijk. Biden kan dan ook werk maken van een uitbreiding van Obamacare om aan meer Amerikanen toegang tot ziekteverzekering te verschaffen. Een verhoging van de minimumlonen behoort dan tot de mogelijkheden. Een scherper toezicht op de financiële markten, dat onder Trump was afgebouwd, wordt dan waarschijnlijk, samen met een strengere milieuwetgeving.

Waar niet al te veel verandering zal komen, is in de handelspolitiek. Het protectionistische beleid van Trump werd in feite gesteund door vele Democraten. Het enige verschil zal waarschijnlijk zijn dat dit beleid op een minder grimmige en agressieve wijze wordt gevoerd. Er zullen opnieuw gentlemen aan tafel zitten. Dat op zich ontlokt een zucht van verlichting.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234