Dinsdag 26/01/2021

OpinieHans-Willem Snoeck

Er is geen excuus om de eerste lijn niet eerst te vaccineren

Hans-Willem Snoeck.Beeld Thomas Sweertvaegher

Hans-Willem Snoeck is professor in de geneeskunde (microbiologie en immunologie) aan de Columbia University in New York.

Minister De Sutter argumenteerde dinsdag in Terzake dat prioritaire toediening van het covidvaccin aan de bewoners van woon-zorgcentra de juiste beslissing was. Ze gaf daar twee argumenten voor. Ten eerste beweerde ze dat dit vaccin – dat van Pfizer/BioNTech, het enige dat momenteel is toegelaten op de Europese markt – meer geschikt is voor ouderen omdat het de symptomen goed onderdrukt, maar mogelijk minder sterk is in het afblokken van de overdracht van het virus. Ten tweede zei de minister dat het logistiek moeilijker is om huisartsen in te schakelen omdat het vaccin op min 70 graden bewaard moet worden. Die argumenten houden geen steek.

Over het eerste argument, dat het vaccin minder efficiënt zou zijn in het tegengaan van overdracht van het virus, is niets geweten. De klinische studies keken alleen maar naar het voorkomen van symptomatische coronavirusinfecties en stelden vast dat het aantal mensen dat ziek werd met 95 procent verminderd was. Bovendien kwam ernstige ziekte bijna niet meer voor bij gevaccineerden.

Het is echter zo dat wie het ziekst wordt, meestal ook het meeste virus produceert (kinderen zijn een mogelijke uitzondering, zij kunnen veel virus produceren zonder symptomen). Bijgevolg vertalen minder symptomen bij volwassenen zich zeer waarschijnlijk ook in minder virus en dus minder besmetting van anderen. Enige onzekerheid blijft vooralsnog inderdaad bestaan, voorzichtigheid is hier nog steeds geboden.

Eerste lijn

Maar het onbegrijpelijkst is de suggestie van de minister dat die onzekerheid het vaccin minder geschikt maakt voor wie in de gezondheidszorg werkt. Niet zozeer transmissie, maar bescherming van de mensen in de eerste lijn tegen virus van hun patiënten is namelijk het eerste doel. Minder transmissie zou mooi meegenomen zijn – en is waarschijnlijk.

Het tweede argument, dat het logistiek gemakkelijker is om de inwoners van woon-zorgcentra eerst te vaccineren omdat het vaccin op min 70 graden bewaard moet worden, is ook vreemd. Dit vaccin kan na ontdooien maximaal vijf dagen (en liever minder, natuurlijk) tussen 2 en 8 graden bewaard worden volgens de regels van de Amerikaanse Centers for Disease Control.

Dat vergemakkelijkt de logistiek uiteraard overal: bij huisartsen, in woon-zorgcentra en in ziekenhuizen. Ziekenhuizen en labo’s hebben zelf voldoende min 70 gradencapaciteit. Het is logistiek zelfs gemakkelijker om de eerste lijn te vaccineren: de meeste zorgwerkers zijn eminent bereikbaar voor dergelijke medische interventies. Columbia Presbyterian, het ziekenhuiscomplex in New York waar ik werk, is onmiddellijk na goedkeuring het personeel beginnen te vaccineren. De teller staat na drie weken op 20.000 en de tweede dosissen worden deze week gegeven. Zij staan klaar voor de volgende golf.

Geen excuus

Er is dus geen excuus om de meest essentiële en blootgestelde eerste lijn niet te vaccineren. Dit had tegen volgende week een fait accompli kunnen zijn voor de eerste dosis, die al flink wat bescherming geeft. Ondertussen was er tijd geweest om warm te lopen voor de inwoners van de woon-zorgcentra. Dat zou dan ook veel efficiënter en sneller gaan. Bovendien zouden de toedieners van de vaccins zelf beschermd zijn, waar ze toch wel recht op hebben. Wat we nu hebben gedaan, is enkel warmlopen en de vaccins in de diepvriezers laten zitten. En dat wordt dan met verdraaide argumenten gerechtvaardigd.

Hoe het beleid prioriteiten stelt, is de zaak van het beleid. Maar het is problematisch als datzelfde beleid de wetenschap en de feiten verdraait om zijn beslissingen te rechtvaardigen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234