Vrijdag 13/12/2019

Er ís een alternatief

Beeld epa

Francesca Vanthielen is medeoprichter van de vzw Klimaatzaak, een actiegroep die de overheid tot handelen wil aanzetten.

De Europese Commissie maakte op 20 juli het nieuwe CO2-reductieplan bekend. Vertaald naar ons land betekent het dat we tegen 2030 een CO2-reductie van 35 procent moeten realiseren tegenover 2009. Volgens minister Schauvliege is dit "bijzonder ambitieus". Federaal minister voor Leefmilieu Marghem reageerde als door een wesp gestoken: "De opgelegde doelstellingen zijn te zwaar voor de Belgische realiteit", zei ze verontwaardigd in de Kamer.

Wel, de reacties van twee van de vier klimaatministers die ons land telt, spreken boekdelen. Wat doen deze ministers op internationale klimaatconferenties eigenlijk? Luisteren ze naar de experts die uitleggen wat er aan de hand is, hoe snel het gebeurt, wat de toekomstscenario's zijn en welke impact het heeft op ons sociaal en economisch weefsel? Wij tekenen met veel aplomb de Paris Agreement, maar daarna klagen we als een gestraft kind?

Elke politicus die niet handelt met de dringendheid die de klimaatverstoring vergt, kunnen we schuldig verzuim aanrekenen. Dat is geen lichte aantijging: schuldig verzuim betekent geen hulp verlenen aan een persoon die in groot gevaar verkeert. Dat was een belangrijk argument in de rechtszaak die Urgenda aanspande tegen de Nederlandse overheid. Die heeft namelijk de plicht op te treden als een goede huisvader en dient haar burgers te behoeden voor gevaar dat gekend is en dat met een grote waarschijnlijkheid zal plaatsvinden.

Francesca Vanthielen. Beeld rv

Laat dat nu twee argumenten zijn waar geen discussie meer over bestaat. Klimaatverstoring is een feit. Ze zal grote invloed hebben op de welvaart van een land en dat kan enkel ingeperkt worden door radicaal een andere koers te varen.

In plaats van te jammeren dat we te strenge doelstellingen krijgen opgelegd, moeten we blij zijn dat er een alternatief is. Dit gaat niet over een meteoriet die op ons af komt en onze aardbol en ons voortbestaan vernietigt; dat kunnen we alleen maar lijdzaam ondergaan. Dit gaat over het inperken van de gevolgen van ons menselijk handelen. We hebben een waardevolle levensstandaard kunnen opbouwen dankzij de industriële revolutie, die gedreven werd door fossiele brandstoffen. Nu begint een nieuw tijdperk. Dat kan, zelfs zonder in te boeten aan economische welvaart. Ik herhaal het nog eens, want het blijft een hardnekkig beestje dat maar niet uit de hoofden van politici wil wijken: een ambitieus klimaatbeleid is een opportuniteit en geen blok aan ons been.

Het klagen over de te zware reductiedoelstellingen is ook bijzonder schrijnend als je het Europese reductieplan wat nauwkeuriger leest. De doelstellingen moeten gehaald worden in de zogenaamde niet-ETS-sectoren zoals landbouw, transport, huisvesting en afval, sectoren die niet in aanmerking komen voor emissieruil. Deze sectoren zijn verantwoordelijk voor 60 procent van de totale uitstoot binnen de EU. Deze inspanningen moeten dus opgeteld worden bij reductiedoelstellingen die gevraagd worden van de industrie en de energiesector. Dan komen we uit op 40 procent CO2-reductie tegen 2030.

Als je weet dat deze norm al in 2014 in het programma stond van het Europees klimaatbeleid, dan kun je je afvragen waar de extra inspanning geleverd wordt die was beloofd op de klimaatconferentie in Parijs. Daar werd afgesproken het streefdoel om onder 2 graden opwarming te blijven bij te stellen naar 1,5 graad.

Kortom, de reactie van onze klimaatministers was schabouwelijk. Het EU-traject van uitstootreducties is al decennia lang gekend. Daarbovenop kunnen onze klimaatministers nog altijd geen samenwerkingsakkoord voorleggen over de lastenverdeling. Je zou denken dat we daar acht maanden nadat ons land in Parijs de prijs voor 'Fossiel van de Dag' werd toegeschoven, toch meteen werk van hadden gemaakt. Volgens mij is er een rechterlijke uitspraak nodig om de beleidsverantwoordelijken te verplichten te doen wat nodig is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234