Zondag 29/01/2023

Opinie

Elke dag bewijst Donald Trump dat hij volstrekt ongeschikt is voor zijn ambt, maar Amerika is nog niet verloren

Amerikaans president Donald Trump. Beeld REUTERS
Amerikaans president Donald Trump.Beeld REUTERS

Paul Krugman is econoom, Nobelprijswinnaar economie (2008) en columnist bij The New York Times.

Paul Krugman

Toen 2017 begon, verwachtten we het ergste. En in veel opzichten hebben we het ergste gekregen.

Donald Trump is net zo vreselijk gebleken als we dachten. Elke dag opnieuw bewijst hij dat hij moreel en intellectueel volstrekt ongeschikt is voor zijn ambt. De Republikeinse partij, inclusief haar zogenaamde gematigden, blijkt nog vreselijker dan we dachten. In ruil voor fikse belastingverminderingen voor haar geldschieters gooit ze cynisch al haar principes en de laatste resten van haar waardigheid overboord.

Paul Krugman. Beeld Reuters
Paul Krugman.Beeld Reuters

En de conservatieve media zijn schaamteloze spreekbuizen voor de propaganda van de regerende partij geworden. Ze proberen niet eens meer de schijn te wekken dat ze serieus nieuws brengen.

Energiek verzet

Maar ondanks alles eindig ik dit jaar met een gevoel van hoop, want tientallen miljoenen Amerikanen zijn in 't geweer gekomen. Het blijft nog altijd mogelijk dat de VS een nieuw Turkije of Hongarije worden – een staat die de formaliteiten van de democratie behoudt maar in de praktijk autoritair wordt geregeerd. Maar dat zal niet zo gemakkelijk of zo snel gebeuren als veel mensen vreesden.

In het begin van dit jaar waarschuwde de commentator David Frum dat een autoritair regime onvermijdelijk is "als de mensen zich in hun privéleven terugtrekken, de critici zwijgen, het cynisme ingebakken raakt". Maar dat is nog niet gebeurd.

In plaats daarvan zien we een energiek verzet. Het maakte zich al kenbaar de dag na Trumps eedaflegging, met de enorme vrouwenmarsen van 21 januari. Als de Amerikaanse democratie deze verschrikkelijke episode overleeft, stel ik voor dat we de roze 'pussyhat' tot het symbool van onze verlossing van het kwaad uitroepen.

Het verzet ging verder met de weerstand tegen Trumps pogingen om Obamacare af te schaffen. En het vertaalde zich in politieke actie met de Democratische verkiezingsoverwinningen in Virginia en, nog verrassender, in Alabama.

Vreemde dynamiek

Laten we duidelijk zijn: het Amerika dat wij kennen, verkeert nog altijd in levensgevaar. De Republikeinen blijven alle federale machtsniveaus controleren en nooit in onze geschiedenis zijn wij door minder betrouwbare mensen bestuurd.

Dat geldt uiteraard voor Trump zelf, die duidelijk graag een dictator zou zijn en geen enkele eerbied voor de democratische normen opbrengt. Maar het geldt ook voor de Republikeinen in het Congres, die keer op keer tonen dat zij geen vinger zullen uitsteken om hem in te tomen. Hij gebruikt zijn ambt om zichzelf en zijn vriendjes te verrijken, hij voedt de rassenhaat, hij probeert justitie en de FBI te zuiveren, maar zij blijven hem koppig steunen.

In de voorbije maanden heeft zich een vreemde dynamiek ontwikkeld: hoe slechter het er voor Trump uitziet, hoe eendrachtiger de Republikeinen hem verdedigen. Hun recente verkiezingsnederlagen lijken daar niets aan te veranderen. Zelfs de toenemende bewijzen dat de campagne van Trump gemene zaak gemaakt heeft met de Russen, lijkt de Republikeinen niets te kunnen schelen.

We moeten dus niet op het geweten van de Republikeinen rekenen om ons te beschermen. En we moeten realistisch zijn over de resultaten van het onderzoek van Robert Mueller. Wat hij ook aan het licht brengt – en wat Trump ook uitvoert, tot en met een openlijke belemmering van de rechtsgang – de Republikeinse meerderheid in de Senaat en in het Huis zal haar president blijven steunen en zijn lof blijven zingen.

Met andere woorden, zolang de Republikeinen het Congres controleren, zijn de grondwettelijke controlemechanismen in de praktijk waardeloos.

Het zal dus afhangen van het Amerikaanse volk. Misschien zal het weer de straat op moeten. Het zal in elk geval naar de stemlokalen moeten.

Elementaire waarden

Gemakkelijk zal het niet worden, want het spel wordt niet eerlijk gespeeld. Vergeet niet dat Trump met een minderheid van de stemmen in het Witte Huis is beland. Het geknoei met kiesdistricten en de concentratie van Democratische kiezers in de steden hebben een situatie geschapen waarin de Democraten een grote meerderheid van de stemmen kunnen krijgen en toch in de minderheid blijven in het Huis van Afgevaardigden.

Zelfs als de kiezers in opstand komen tegen de vreselijke mensen die nu aan de macht zijn, zal het niet meevallen om de elementaire Amerikaanse waarden te herstellen. Onze democratie heeft twee fatsoenlijke partijen nodig en de Republikeinse Partij lijkt onherstelbaar corrupt. We zullen hard moeten werken om weer het land te worden dat we horen te zijn. Maar toch, ik zei het al, heb ik meer hoop dan een jaar geleden. Amerika is nog niet verloren.

© The New York Times

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234