Dinsdag 18/02/2020
Halina Reijn.Beeld Geert Joostens

Column

Eenzaamheid heb je vooral aan jezelf te danken

Halina Reijn is actrice bij Toneelgroep Amsterdam en schrijft wekelijks over wat haar bezighoudt.

In Alkmaar bezoek ik de lieve oude zus van mijn vader. Tante An. Toen ons gezin uit elkaar gerukt werd door de vroege en plotselinge dood van mijn vader, waren tante An en ome Ger onze ultieme surrogaatouders. We zagen ze vaak en onze band was intens, maar nu ik ouder ben, kom ik er tot mijn eigen schaamte nauwelijks aan toe ze te bezoeken. In de trein naar Alkmaar lees ik een interview met televisiepresentator Hans van der Togt. Hij woont in een dijkhuisje en heeft vooral contact met zijn hond. Hij drinkt een fles wijn per dag en dat is voor hem gezond leven. Natuurlijk moet hij afvallen, maar wie steunt hem daarbij?

In het hippiehuis waar ik grootgebracht werd, was geen televisie. De prikkels zouden niet goed zijn voor de ontwikkeling van de ziel van het kind, vond mijn vader. Zodra ik het huis uit ging, deed ik dus niets anders dan voor de buis hangen. Ik genoot van Het rad van fortuin. Die knappe Hans van der Togt in zijn pak was voor mij vleesgeworden veiligheid. Hij rook in mijn fantasie heerlijk, naar chemische wasmiddelen, brood van de Albert Heijn en Yoki-drink. Zaken waar ik als macrobiotisch opgevoed kind tot dan toe alleen maar van kon dromen.

Na het wegvallen van mijn eigen verwekker, leek Hans van der Togt de aangewezen persoon om die functie over te nemen. Zijn stropdas en degelijke uitstraling maakten hem in mijn ogen de perfecte kandidaat.

Mijn tante heeft een cake gebakken. "Uit een pakje, met kaneel", zegt ze trots. Ze spuit er slagroom op. Ze is al in de negentig, maar niet eenzaam. Haar dochter zit naast haar en ik mocht niet voor drieën komen, want toen hadden ze een lunch bij een vriendin aan het strand.

Wanneer ik weer vertrek, stopt mijn tante me twee boekjes toe over exposities van mijn kunstenaarsvader. "Die vond ik bij je tante Truus, na haar overlijden." Dankbaar kus ik haar op haar wangen. Met de kostbare relikwieën in mijn tas stap ik de trein in.

Op de terugweg lees ik een ander artikel. Over eenzaamheid en dat je dat toch vooral aan jezelf te danken hebt. Een mens blijkt niet alleen een beste vriend nodig te hebben, maar een heel arsenaal aan mensen. Iemand om mee te wandelen, iemand om koffie mee te drinken, iemand om bij uit te huilen, enzovoort.

Heb je geïnvesteerd? Heb je de moeite genomen contacten met groepen mensen te onderhouden, ben je te vertrouwen, kun je communiceren? Natuurlijk vallen ze bij bosjes naarmate je ouder wordt, maar hoe meer contacten je hebt, hoe meer je er overhoudt. Ook blijkt eenzaamheid een zeer subjectieve ervaring. Iemand kan vijf kinderen hebben en een man, en zich verdwaald en verloren voelen, terwijl een ander 87 is, de helft van de tijd uit het raam staart, maar supertevreden is met de geranium en een kop vol herinneringen.

"Voorkom voor je eigen bestwil dat je niets betekent voor anderen", raadt hoogleraar Joris Slaets aan in de Volkskrant. Mijn tante An en ome Ger zijn daar met vlag en wimpel in geslaagd, zij betekenen alles voor anderen, in ieder geval voor mij. Ik hoop dat Hans van der Togt een hoop brieven heeft gekregen naar aanleiding van zijn openhartige interview. Ik denk dat hij meer heeft betekend voor anderen dan hij zich nu realiseert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234