Dinsdag 02/06/2020

ColumnOthman El Hammouchi

Een verbod op conversiepraktijken? Vrijheid mag dan niet altijd mooi zijn, tirannie is dat nog veel minder

Othman El Hammouchi.Beeld Wouter Van Vooren

Othman El Hammouchi is auteur van Lastige waarheden en activist voor religieuze vrijheid.

17 mei is de Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie. Wellicht met het oog daarop dienden CD&V-politici Sammy Mahdi en Nathalie Muylle een wetsvoorstel in om conversiepraktijken, pogingen om iemands geaardheid te veranderen, te verbieden. Die stap werd al eerder gezet door andere Europese landen, waaronder Spanje en Malta.

Voor velen zal dit een positieve maatregel lijken, en om die reden zal ze waarschijnlijk op kamerbrede steun kunnen rekenen. Niemand wil immers de persoon zijn die conversietherapie verdedigt. Het is een onwetenschappelijk praktijk die vaak langdurige schade veroorzaakt bij wie haar ondergaat. Onderzoek wijst uit dat geaardheid genetisch bepaald is. Dat proberen te wijzigen, is zoals van huidskleur pogen te veranderen: nutteloos en ongezond. Bovendien zijn de mensen die conversietherapie promoten vaak virulente homohaters.

De discussie wordt verder gecompliceerd door de bestuurlijke traditie en volksmentaliteit die in ons land heersen. Sinds de Franse Revolutie en het invoeren in onze contreien van haar étatistische bestuursmodel zijn mensen hier de staat gaan beschouwen als de belichaming van de maatschappij en hebben zich tot haar gericht met al hun wensen en voorkeuren. Daarmee is de vrijheid bij ons beroofd van een van haar belangrijkste steunpilaren: een vrij volk dat haar in zijn hart koestert.

Afstotend

De heersende mentaliteit onder de Belgen laat zich goed samenvatten door een passage uit Mills On Liberty: “Ze gaven er de voorkeur aan te ijveren om de gevoelens van de mensheid te veranderen op bijzondere punten waarop ze zelf ketters waren, in plaats van zich met alle ketters te verbinden voor een gemeenschappelijke verdediging van de vrijheid.”

Het is om die reden dat er in ons land geen echte liberale partij bestaat, laat staan een conservatieve. De liberaal-conservatieve traditie van Burke en Tocqueville heeft tot voornaamste doel om arbitraire macht overal te bestrijden waar deze de individuele vrijheid bedreigt. Of het nu gaat om een autoritaire vorst, of een parlement dat aan het ontsporen is. Dat laatste is zeer belangrijk: voor de liberale conservatief is de tirannie van een meerderheid even afstotend als die van één persoon.

Zoals Tocqueville schrijft: “Wanneer ik de hand der macht voel wegen op mijn voorhoofd maakt het mij weinig uit te weten wie mij precies onderdrukt, en ik ben niet gemakkelijk bereid om mijn hoofd onder het juk te laten glijden omdat hij me door een miljoen armen wordt aangereikt.”

De verpletterende meerderheid in ons land vindt conversietherapie – terecht – achterlijk, en wel om voornoemde redenen. Ze is nutteloos en ongezond. Dat kan men echter van heel wat zaken zeggen die mensen zichzelf aandoen. Roken en drinken, maar ook het gebruik van ‘alternatieve’ geneeswijzen of BDSM. Deze praktijken kennen echter een grotere gebruikersbasis, en blijven zo gevrijwaard van verboden. Op die manier wordt vrijheid geen basisrecht, maar een immer bedreigde bezitting die afhangt van de wispelturigheid van meerderheden.

Sensibiliseringscampagnes

Bovendien is een verbod op conversietherapie geen op zichzelf staand feit. Alle vrijheid is met elkaar verbonden. Een staat die de macht heeft om haar burgers te verbieden gekke rituelen uit te voeren om hun geaardheid te veranderen, eigent zich de macht toe om te bepalen wat mensen in de privacy van hun huis mogen doen. Dat is gevaarlijk, en het geeft nog meer brandstof aan het sterke ‘redderscomplex’ waarmee velen in de politiek en de bevolking aangestoken zijn: dat sommige mensen ‘bevrijd’ dienen te worden, dat hun keuzes ‘irrationeel’ zijn en dat ze ‘tegen zichzelf beschermd moeten worden’. Dat idee van zogenaamde ‘positieve’ vrijheid is, zoals Isiah Berlin inzag, de meest zekere weg naar tirannie.

Men kan terechte angsten koesteren rond dwang en mishandeling, zeker bij minderjarigen. De juiste reactie daarop is echter geen totaalverbod, maar gerichte maatregelen om zulke wantoestanden te voorkomen. Dat doen we ook bij alcohol en tabak: sensibiliseringscampagnes, ondersteuning van slachtoffers en beperkingen voor minderjarigen.

De beste manier om vrijheid een solide fundament te verschaffen is door het privaat gedrag van individuen te onttrekken aan politiek debat. Door niet op te komen voor de vrijheid om deze of gene keuze te maken, om vervolgens eindeloos te discussiëren over de merites en nadelen ervan, maar het beginsel van de vrijheid zelf te verdedigen, dat wil zeggen: “Het enige doel waarvoor er op legitieme wijze macht kan worden uitgeoefend over eender welk lid van een beschaafde gemeenschap, tegen zijn wil, is om schade aan anderen te voorkomen.”

Want vrijheid mag dan niet altijd mooi zijn, tirannie is dat nog veel minder.

Protest tegen het homohuwelijk in de VS. In christelijk-fundamentalistische kringen wordt nog steeds geloofd in conversietherapie. Beeld kos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234