Maandag 17/02/2020

Brief van de dag

Een steinerverleden heeft toekomst

Leerlingen van steinerschool De Es in Berchem.Beeld Aurélie Geurts

Joris Schoenmaeckers is leraar aan de middelbare steinerschool De Es in Berchem.

Als leraar met achttien jaar ervaring in een steinerschool ben ik er ondertussen aan gewend om mijn beroepskeuze en bepaalde aspecten of resultaten van de pedagogie waar ik voor sta te moeten verdedigen.

Op een moment dat het hele Vlaamse onderwijslandschap onder vuur ligt omwille van een vermeend dalend niveau, worden vanuit bepaalde hoeken de pijlen op onze scholen gericht alsof specifiek de steinerscholen een grotere verantwoordelijkheid zouden hebben in deze algemene daling. In krantenartikelen wordt met niet meer dan zes cijfers en enkele economische termen als rendement, effectiviteit en leerwinst, zonder enige context, een heel pedagogisch project in diskrediet gebracht. Dat is in tijden van polarisatie spek voor de bek van de grootste critici, die met plezier alle gekende clichés bovenhalen over leerlingen die zelf bepalen of en wat ze leren, over geitenwollen sokken en hoofden die zich meer tussen de wolken bevinden dan in de realiteit.

Laat ons ervan uitgaan dat de cijfers die genoemd zijn kloppen. Dan betekent dit dat pas afgestudeerden van een steinerschool in het volgende schooljaar minder kiezen voor een academische bachelor dan afgestudeerden uit klassieke aso-scholen. Het aantal dat kiest voor een professionele bachelor is blijkbaar onbelangrijk, net als het feit dat jongeren soms voor een heel ander en eigen traject kiezen, waarvan een jaar studie of vrijwilligerswerk in het binnen- of buitenland slechts een optie is.

Ook het studierendement ligt in de eerste twee jaren na de middelbare school blijkbaar lager, zowel in professionele als academische bachelors. Dat betekent dat ex-steiners vaker een vak moeten herdoen, of soms een heel studiejaar, dan hun collega’s uit de reguliere scholen. Is dit een negatief gevolg van de pedagogische aanpak? Of is dit een logisch gevolg van de keuze om leerlingen met verschillende achtergronden tot hun achttien in dezelfde klas te houden? Omdat we ervan overtuigd zijn dat jongeren met uiteenlopende talenten van elkaar leren. Omdat we ervaren dat leerlingen bewuster over zichzelf en hun toekomst nadenken als ze omringd worden door individuen met andere verlangens, ambities en plannen.

Toen ik zelf in 1989 afstudeerde in een wiskundige richting met 21 anderen, kozen 19 van ons om ingenieur te worden. Waren wij voorbereid op die studierichting? Jazeker. Waren we voorbereid om individueel na te denken over wat de beste keuze kon zijn voor ieder van ons? Ik in ieder geval niet. En de (levens)ervaring leert me dat meer mensen worstelen met keuzes maken, zeker wanneer ze achttien zijn. Hoe meer spiegels er dan aanwezig zijn, hoe meer zelfkennis er is en hoe gefundeerder een keuze kan worden gemaakt.

Wanneer we van onze leerlingen tijdens hun laatste jaar horen welke uiteenlopende richtingen ze uitgaan, dan proberen we hun raad te geven of zelfs bij te werken binnen gespecialiseerde vakgebieden, want inderdaad: onze opleiding bereidt hen niet voor op én architectuur, én productontwikkeling, én culturele antropologie, én conservatorium… Dus beseffen onze leerlingen dat er hindernissen zullen opduiken waar anderen beter op zijn voorbereid. Wat wij hun proberen mee te geven is een geloof in hun eigen kunnen en waaraan we voortdurend werken is de ontwikkeling van hun wil om initiatief te nemen en te werken aan wat ze werkelijk willen bereiken.

En ja, uit gesprekken met oud-leerlingen blijkt dat ze soms hebben gevloekt dat ze niet een uurtje meer wiskunde of Frans hebben gehad, maar zonder uitzondering ervaren ze ook voordelen aan hun steinerverleden en slagen ze erin om hun plaats in onze maatschappij en op de arbeidsmarkt te veroveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234