Woensdag 02/12/2020

OpinieLuckas Vander Taelen

Een staatssecretaris van Gelijke Kansen die Vlamingen schoffeert is die functie niet waardig

Staatssecretaris voor Gelijke kansen Sarah Schlitz.Beeld Photo News

Luckas Vander Taelen is columnist, historicus en voormalig politicus bij Groen.

Het was voorwaar een klein historisch moment, het televisiejournaal van de RTBF donderdag. Misschien zelfs een teken van een nieuwe mentaliteit. De reportage die Franstalig België te zien kreeg, was ondenkbaar tot niet zo heel lang geleden. Het ging over de gebrekkige kennis van het Nederlands die Franstalige ministers van de regering-De Croo hadden laten horen in het parlement.

Bij mijn weten, en ik kijk al heel lang naar het televisienieuws van de RTBF, moet het zowat de eerste keer zijn dat aandacht werd besteed aan wat Franstaligen voorheen als heel normaal hebben beschouwd: dat federale ministers geen woord Nederlands spraken of begrepen. Nu klonk uit de reportage een gevoel van ‘hoe is dit in hemelsnaam nog mogelijk in 2020?'. Dat soort empathie met Vlaamse gevoeligheden komt niet bepaald veel voor bij de Franstalige openbare omroep.

In de jaren 90 had niet één Franstalige er problemen mee toen Jean-Maurice Dehousse, de socialistische minister van Wetenschapsbeleid, een Vlaams congres toesprak in het Frans en het Engels. Hij had vertikt ook maar één woord Nederlands te spreken en schepte daar graag over op bij zijn Luikse achterban. Geen Nederlands praten werd in Wallonië lang gezien als een teken van verzet tegen de vermeende Vlaamse politieke dominantie. De Waalse socialisten José Happart en Guy Spitaels bouwden er hun carrière op.

Nu toonde de RTBF hoe lamentabel het Nederlands was van Mathieu Michel (MR), die in de regering-De Croo verantwoordelijk is voor digitalisering. Met zijn toespraak was behoorlijk de spot gedreven op sociale media. Een RTBF-journalist stelde hem daarover kritische vragen. Michel kwam niet verder dan een warrige uitleg dat het hem aan praktijk ontbrak. Ter zijner verdediging kan enkel aangevoerd worden dat ook van zijn Franse uitleg niemand iets begrepen had.

Maar het was staatssecretaris Sarah Schlitz (Ecolo) die de volle lading kreeg. Zij had het als verantwoordelijke voor gelijke kansen klaargespeeld om in haar beleidsverklaring geen woord Nederlands te spreken. Naast haar stond een doventolk, maar die gebruikte ook Franstalige gebarentaal. Schlitz meldde fier dat ze de zogenaamde inclusieve politiek-correcte schrijfwijze van het Frans zou gebruiken, waarin door een gebruik van puntjes de ongelijkheid tussen de geslachten wordt weggewerkt. Dat Vlamingen aan die ingreep niets hebben, was de staatssecretaris blijkbaar ontgaan.

Schlitz’ verdediging tegenover de RTBF-journalist achteraf was zo mogelijk nog pathetischer. Zo’n toespraak houden in het parlement is behoorlijk stresserend, vond ze, “en dus sprak ze haar moedertaal”. Er is toch simultaanvertaling voorzien, voegde ze er zonder enige schroom aan toe. Die uitspraak klonk haast als een echo van het vermaledijde ‘et pour les Flamands la même chose’.

Een staatssecretaris van Gelijke Kansen die Vlamingen schoffeert is die functie niet waardig. Maar de kans dat Ecolo enig oor zal hebben voor die kritiek is onbestaande. Daarvoor zitten in die partij de franskiljonse wortels te diep. Beseft dan niemand in de groene politieke familie hoe groot de schade kan zijn van Schlitz’ arrogantie voor een Vlaamse partij? Benieuwd hoe haar Vlaamse politieke directeur en woordvoerster Jessika Soors (Groen) dit zal uitleggen.

Schlitz heeft er alle belang bij goed te luisteren naar de analyse van (de perfect tweetalige) journalist Alain Gerlache, als besluit van de reportage. Hij plaatste de Vlaamse gevoeligheid voor een gebrek aan respect voor het Nederlands in een historische context. Nederlandsonkundige ministers brengen oude trauma’s naar boven, stelde Gerlache, toen de Belgische staat eentalig Frans was en de Vlaamse cultuur openlijk geminacht werd.

Twee andere Franstalige ministers weigerden mee te werken aan de RTBF-reportage. Defensieminister Ludivine Dedonder (PS) en minister van Tewerkstelling Pierre-Yves Dermagne (PS) lieten beiden weten dat ze taallessen volgen.

Dat het RTBF-journaal een kritische reportage maakt over de taalkennis van de Franstalige leden van de regering is bepaald vernieuwend. Maar ook Le Soir haalde Michel en Schlitz door de mangel. In wat in vervlogen tijden de krant van het FDF was, klonk nu gemeende verontwaardiging over eentalige excellenties.

De vraag blijft hoe het mogelijk is dat de Vlaamse partijen geen tweetaligheid hebben geëist als voorwaarde voor een ministerspost. Dat leek steeds meer een evidentie geworden. Die Vlaamse nalatigheid is eigenlijk onvergeeflijk, omdat dit toegeven is aan een Franstalige politieke arrogantie waarvan men kon denken dat ze verdwenen was. Maar zoals het creëren van overbodige staatssecretarissen omwille van politieke evenwichten en de groei van de kabinetten past het aanvaarden van eentaligheid in het beeld van een regering voor wie een nieuwe politieke cultuur blijkbaar nog altijd ondergeschikt is aan de partijbelangen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234