Woensdag 16/10/2019

Guillaume VDS

Een reconstructie van de pontonbrug zou veel pers halen, helaas vooral veel negatieve

Beeld BELGA

Guillaume Van der Stighelen is publicist en columnist bij De Morgen.

Het is wat met de media. Honderd jaar geleden verspreidden de kranten in Antwerpen niks dan goed nieuws. Terwijl de forten van Luik in puin lagen en Leuven brandde, stonden de Antwerpenaren vrolijk in de rij op de Meir om een glimp op te vangen van de koninklijke familie die naar de aapjes in de Zoo gingen kijken. Want de stad was oninneembaar. Zo schreven de door de overheid gecontroleerde kranten. Zo riepen de krantenverkopers op de hoeken van de straten.

Antwerpen, in 1914 na New York de grootste haven ter wereld, en tijdelijk de hoofdstad van België, zou het bolwerk zijn van waaruit koning Albert met zijn Belgisch leger met hulp van de Fransen en de Engelsen de Duitse troepen zou tegenhouden. Daar mocht niet aan getwijfeld worden. Over de bouw van de fortengordel is langer gepalaverd geweest dan over de sluiting van de ring. En de werken hebben ook zeven keer zoveel gekost als oorspronkelijk begroot. Gevoelig onderwerp dus.

Twee soldaten die half augustus ontsnapt waren aan de hel van Luik waren te voet naar Antwerpen getrokken om het bestuur te waarschuwen dat er tegen het moderne leger van Der Kaiser niets te beginnen was. Ze werden opgesloten, opdat ze de mensen niet nodeloos ongerust zouden maken.

Vandaag 10 oktober is het precies honderd jaar geleden dat Duitse troepen door de lege straten van Antwerpen marcheerden. Recht naar het Schoon Verdiep, om aldaar de Belgische vlag te vervangen door de Adelaar.

Om de ellende van de burgerbevolking niet te laten vergeten heeft het Antwerpse Vredescentrum hard gewerkt aan de herdenking. Toenmalige directrice Marleen Van Ouytsel heeft het verhaal opgediept van de pontonbruggen. Ze wist dat een reconstructie veel pers zou halen. Ze hoopte dat de media-aandacht zou gaan naar de miserie van de kleine mens. Burgers die door honger, geweld en ziekte gedreven langs de brug trachtten te vluchten en dagen moesten wachten omdat de koning en zijn leger voorrang kregen. Burgers die elkaar met volgeladen kinderwagens en zakken vol inderhaast bijeengeraapte huisraad verdrongen bij de toegang tot de brug. Sommigen kwamen in de Schelde terecht en verdronken. Kleine scheepjes brachten mensen naar de overkant. Het was een chaos, en op de achtergrond brandde de stad.

Mevrouw Van Ouytsel die het evenement zelf niet meemaakte - zij werd geveld door een ongeneeslijke ziekte eerder dit jaar -, had gelijk dat de brug veel pers zou halen. Wat ze niet kon weten is dat die pers in de eerste plaats melding zou maken van misnoegde bezoekers op de kade. De radio sprak al van bij de eerste oversteek over het falen van de organisatie. Uren moesten mensen wachten, en sommigen werden zelfs weer naar huis gestuurd. Facebook en Twitter stonden er bol van. Politieke tegenstanders van de Antwerpse burgemeester zagen de gelegenheid om te toestand aan te klagen. "Wanbeheer. Chaotische toestanden. Onkunde."

Terwijl in werkelijkheid duizenden mensen geduldig hebben gewacht, om een beeld te krijgen van wat hun voorouders hebben moeten meemaken, de meesten blij en ingetogen, ontstond in geen tijd het beeld van een verwend volk, mopperend omdat de attractie niet tijdig geopend was.

Het is wat met die media.

Beeld Bob Van Mol
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234